Thu, 06 / 2018 4:42 pm | thuylinh

Đề bài: Soạn bài Tức nước vỡ bờ

Bài làm

Câu 1. Phân tích tình thế của gia đình chị Dậu trước và trong đoạn trích này.

Gia đình nhà chị Dậu nghèo thuộc hàng cùng đinh ở làng Đông Xá. Kì sưu thuế lại đến đúng lúc anh Dậu đang ốm nặng. Vì không có tiền nộp thuế mà kể cả bị ốm anh Dậu vẫn bị đánh đập, bị trói ở đình. Chị Dậu buộc lòng phải bán cả con gái và ổ chó cho nhà Nghị Quế để lấy tiền đóng sưu và đưa chồng về nhà. Đó là tình thế của gia đình trước đoạn trích Tức nước vỡ bờ.

Những tưởng câu chuyện đến vậy là đã quá thương đau, thảm thiết rồi, nhưng thế mà gia đình chị Dậu lại còn phải gánh thêm cả suất thuế của người em chồng đã mất từ lâu. Không có tiền đóng, bọn hào lí lại đến nhà đòi sưu thuế, giữa lúc chồng đang thập tử nhất sinh, mạng sống mong manh mà bọn hào lí lại nhất định lôi người đi, chị Dậu van nài không được mới bùng phát hành động chống trả.

Loading...

Hành động của chị Dậu là hành động rất dễ hiểu trong tình huống ấy, khi mà mọi khó khăn dồn đến, tình thế của gia đình ở vào nước rất hiểm nghèo. Chị đã không nhịn được giọt nước tràn ly mà “vỡ bờ” đứng lên chống lại lũ cai lệ.

Câu 2. Nhận xét về sự thay đổi cách xưng hô của chị Dậu với tên cai lệ. Trong tình thế cụ thể lúc ấy, sự “vỡ bờ” ở chị Dậu là lẽ tất yếu. Hãy chứng minh.

Ban đầu, chị Dậu xưng hô với tên cai lệ là ông – nhà cháu. Đây là cách gọi hết sức tôn trọng, hết sức nhún nhường. Chị rất lo sợ khi bọn cai lệ đến nhà lúc chồng chị ốm đau nhất. Gia đình chị lại chưa có tiền mà nộp, chị đã phải quỵ lụy lễ phép mà xin xỏ hắn, xưng hô mình là cháu và gọi hắn là ông.

Sau đó, chị chuyến sang xưng tôi – ông. Đây là trong tình huống tên cai lệ hung hãn xông lại đòi trói anh Dậu. Cách xưng hô này của chị đã chuyển vai vế của hai bên xuống ngang hàng nhau.

Cuối cùng chị Dậu đã xưng hô với tên cai lệ là bà – mày. Trước những hành động hung ác, đểu cáng tột cùng của tên cai, chị đã ngùn ngụt phẫn nộ và xông lên và quật tên cai. Hành động của chị không còn tư thế van xin, cũng không còn là tư thế ngang hàng của kẻ thù mà chuyển lên lớn hơn cả kẻ thù.

Trong tình huống mình bị đánh, người chồng đang ốm đau gần chết lại chuẩn bị lôi đi, chuẩn bị chịu sự tra tấn dã man nữa, chị Dậu đã không còn nín nhịn nổi mà phải xông lên, hành động vỡ bờ của chị là lẽ tất yếu. Chị đã dùng những lời lẽ lễ phép nhất, đã van xin, nhún nhường hết sức có thể nhưng tên cai càng hung ác, tàn bạo hơn. Vì vậy mới dẫn đến những thay đổi trong hành động của chị, đó là sự thay đổi hết sức hợp tình hợp lí, theo lẽ thường.

Soan-bai-Tuc-nuoc-vo-bo

Câu 3. Qua đoạn văn, em có nhận xét gì về tính cách của chị Dậu?

Chị Dậu là người chân thành, thật thà, là mẫu phụ nữ chất phác, nhân hậu của làng quê. Chị dứt từng khúc ruột mà bán con bán chó, chị khóc lóc, quỳ lạy, xin xỏ tên cai không bắt chồng mình đi. Chị đã xoay xở và làm mọi cách để đóng thuế, đưa chồng về nhưng tình huống éo le đã khiến chị phải đóng cả sưu cho em chồng.

Chị Dậu cũng là người vô cùng cá tính, mạnh mẽ, trước sự làm tới và hành động ngông cuồng của tên cai, chịu không thể cúi đầu nhẫn nhục nữa mà mạnh mẽ đứng lên chống trả. Chị sẵn sàng đánh nhau với cả người nhà của tên lý trưởng, chống lại phe cường hào quyền lực để bảo vệ gia đình mình.

Con người của chị Dậu hội tụ đủ những đức tính đôn hậu, đảm đang, thủy chung, khéo léo biết lúc cứng lúc mềm.

Câu 4. Đọc Tắt đèn, nhà nghiên cứu phê bình văn học Vũ Ngọc Phan nhận xét: “Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ là một đoạn tuyệt khéo”. Em hiểu ý kiến đó như thế nào? Hãy phân tích những nét đặc sắc nghệ thuật của đoạn văn để chứng minh.

Chị Dậu ban đầu không hề có ý định chống lại người của nhà nước, chị hành động hết sức nhún nhường, nhẫn nhịn. Chị run run, van xin những tên cai tha cho chồng mình. Chị đã mềm mỏng hết sức nhưng tên cai vẫn làm tới. Trong tình thế cấp bách ấy chị Dậu mới vùng đứng lên chống lại với tư thế ngang tàng, ngạo nghễ.

Trong đoạn văn này, các hành động của chị Dậu được miêu tả bằng một loạt động từ mạnh, những động tác dồn dập, quyết liệt, cách miêu tả sống động, thú vị và nhiều ý nghĩa. Ngôn ngữ trong đoạn cũng được tác giả sử dụng triệt để là lời ăn tiếng nói hàng ngày của người dân, là những câu từ người ta thường nói lúc tức giận. Ngôn ngữ được sử dụng tự nhiên, nhuần nhuyễn, sống động, đầy sức gợi (bịch, tát đánh bốp, lẻo khoẻo, chỏng quèo, làm tình làm tội…). Tất cả những yếu tố đó đã giúp cho đoạn văn trở thành một đoạn miêu tả “tuyệt khéo” trong tác phẩm.

Loading...
Spread the love
Bài viết cùng chuyên mục