Wed, 05 / 2018 4:07 pm | thuylinh

Đề bài: Soạn bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bài làm

Câu 1. Cách dùng số từ, danh từ trong câu thứ nhất và nhịp điệu hai câu thơ đầu có gì đáng chú ý? Hai câu thơ ấy cho ta hiểu hoàn cảnh cuộc sống và tâm trạng tác giả như thế nào?

Câu thơ đầu điệp tới 3 từ “một” khiến nhịp thơ trở nên đều đều giống với nhịp bước chân. Bên cạnh đó là một loạt các danh từ về những dụng cụ làm việc của người nông dân: mai, cuốc, cần câu. Sự kết hợp giữa số từ và những nông cụ ấy gợi cảm giác gắn bó, ung dung nhàn hạ với cuộc sống làm vườn chân phương của người nông dân. Nhịp điệu thơ trong hai câu thơ đầu là 2/2/3 càng làm tôn lên phong thái chủ động sẵn sàng của tác giả với cuộc sống điền dã.

Câu 2. Anh (chị) hiểu thế nào là nơi vắng vẻ, chốn lao xao? Quan niệm của tác giả về dại, khôn như thế nào? Tác dụng của nghệ thuật đôi trong câu 3, 4?

Loading...

Nơi vắng vẻ mà nhà thơ nói đến trong bài là chốn thôn quê bình dị. chân phương nơi con người sống hiền hậu thanh bình, không bon chen tính toán. Chốn lao xao ngược lại lại là chốn quan trường đầy thị phi tranh đấu, những mâu thuẫn cùng đấu đá giữa người với người, giữa tầng lớp quan lại trong triều. Quan niệm của tác giả khi nói mình dại nên về nơi vắng vẻ, người khôn đến chỗ lao xao là một cách nói đầy sâu cay, thâm thúy nhưng cũng có phần hài hước ngông nghênh. Ông tự nhận mình là dại nhưng thực chất ông lại là người rất khôn biết tránh những sự đua chen, trói buộc toan tính của chốn quan trường. Còn người khôn thực chất lại là dại khi đâm đầu vào nơi vụ lợi, hằn học đầy mưu toan.

Nghệ thuật đối giữa các từ trong bài vừa khiến cho câu thơ đọc lên thêm nhịp nhàng, dễ gần lại vừa làm nổi bật lên tính cách, sự sáng suốt trong lựa chọn của trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Soan-bai-tho-Nhan-cua-Nguyen-Binh-Khiem

Câu 3. Các sản vật và khung cảnh sinh hoạt trong hai câu 5 – 6 có gì đáng chú ý? Hai câu thơ này cho thây cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm như thế nào? Phân tích giá trị nghệ thuật của hai câu này?

Về thực phẩm, nhà thơ ăn theo những sản vật theo mùa của địa phương. Đó là những món ăn vô cùng dân giã, thanh đạm: măng trúc, giá thế nhưng với nhà thơ lại trân quý như sơn hào hải vị.

Về sinh hoạt, nhà thơ gắn bó với cuộc sống của người dân, làng xóm: tắm hồ sen, ao làng. Tất cả cũng đều là những điều hết sức bình dị, thân thuộc cho thấy hình ảnh một người cư sỹ sống hòa nhập với thiên nhiên.

Hai câu thơ cho thấy cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm thật sự là một cuộc sống nhàn hạ, thong dong, thảnh thơi, ung dung tự tại, không phải lo nghĩ, tranh đấu. Hai câu thơ là bức tranh sinh hoạt về cuộc sống bốn mùa của người cư sỹ đã lột tả được cuộc sống thanh cao, nhẹ nhàng và hết sức bình yên của tác giả.

Câu 4. Với điển tích được vận dụng trong hai câu cuối, anh (chị) cảm nhận như thế nào về nhân cách của Nguyến Bỉnh Khiêm?

Hai câu thơ cuối với cách vận dụng khéo léo và tinh tế điển tích đã cho thấy Nguyễn Bỉnh Khiêm là một người có hiểu biết uyên thâm, thức thời và cũng là con người có nhân cách rất trong sáng, thanh cao. Ông là người đã từng ra vào chốn quan trường, đã từng sống và từng trải rất nhiều điều về quy luật cuộc đời nhưng cuối cùng đứng trước danh vọng ông lại coi đó là phù du, chỉ chọn một cuộc sống nông dân an nhàn, tìm sự tĩnh lặng cho tâm hồn mình ở nơi đất lành chim đậu. Với tác giả vinh hoa phú quý chỉ là những hư danh, điều đó khác hẳn với cuộc sống và sự lựa chọn về phương châm sống của ông.

Câu 5. Quan niệm sống nhàn của Nguyển Bỉnh Khiêm là gì?

Quan niệm sống nhàn của nhà thơ không phải là sự ích kỉ chỉ biết tìm chốn bình yên cho bản thân mà bỏ mặc những khổ đau của dân tộc. Quan niệm sống nhàn ở đây là việc chọn cách sống thanh cao, mộc mạc chân phương mà không chấp nhận đua chen tranh đấu trong vòng xoáy danh lợi, mưu cầu những lợi ích cá nhân. Ông là người có cốt cách, giữ mình không vấy bẩn, hoen ố bởi những mưu mô và tranh quyền đoạt vị chốn quan trường.

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục