Thu, 06 / 2018 4:47 pm | thuylinh

Đề bài: Soạn bài Quê hương của Tế Hanh

Bài làm

Câu 1. Phân tích cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi (từ câu 3 đến câu 8) và cảnh đón thuyền về bến (8 câu tiếp theo). Hình ảnh người dân chài và cuộc sống làng chài được thể hiện trong hai cảnh này có nét gì nổi bật đáng chú ý?

Khi mặt trời bắt đầu ló rạng, những người dân chài cũng bắt đầu bơi thuyền ra khơi:

“Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng,

Loading...

Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.

Cánh buồm trương, to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…”

Những người dân chài là những chàng thanh niên trai tráng, lực lưỡng, ở họ toát lên sự mạnh mẽ, nhanh nhẹn, sẵn sàng sóng đôi cùng biển khơi, chinh phục biển khơi và đem về những sản vật tự nhiên. Không chỉ những người dân chài, cả những con thuyền cũng trở nên dũng mãnh, uy nghiêm, những con thuyền được so sánh với những con chiến mã hiếu chiến, nhẹ nhàng nhưng đầy sức mạnh và mang tư thế chủ động khi lên đường. Hình ảnh cánh buồm cũng trở nên nổi bật giống như biểu tượng, linh hồn của cả làng chài. Những con thuyền rẽ sóng băng băng vượt sóng và đi trong không gian mênh mông rộng lớn, khoáng đạt đã khiến cho từng hình ảnh hiện lên càng kì vĩ, tốc độ. Tất cả những yếu tố đó đều trở thành những biểu tượng tượng trưng cho hình ảnh và dáng dấp của quê hương.

Nếu như cảnh dân chài ra khơi hiện lên đầy sống động, mạnh mẽ, dũng mãnh thì cảnh đón thuyền về bến lại mang một nét ồn ào, tấp nập, rộn rã niềm vui:

“Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

“Nhờ ơn trời, biển lặng cá đầy ghe”,

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.

Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”.

Những người dân làng chài ùa ra đón ghe về như đón những chiến binh chinh chiến ngoài sa trường trở về. Không khí sinh hoạt hiện lên vô cùng thân thuộc, huyên náo, nhộn nhịp và đầy niềm vui khi đây lại là những chuyến đánh bắt bội thu. Những sản vật của thiên nhiên ban tặng cho cuộc sống của con người qua mỗi chuyến đánh bắt khiến cho tâm trạng của ai nấy đều vui mừng, đầy sức sống.

Những người dân chài, sau khi trở về từ biển khơi thì cả cơ thế như thấm đượm vị biển, da họ rám lại vì nắng và gió biển, con người họ toát lên hương vị của biển. Không chỉ những người dân chài, con thuyền khi trở về nghỉ ngơi sau một chuyến đi dài cũng yên lặng mà nghe chất muối thấm trong thớ vỏ.

Nếu như cảnh ra khơi là cảnh tượng hùng tráng, rẽ sóng vượt trùng dương thì cảnh tượng khi trở về là sự nghỉ ngơi, là cái tĩnh sau cái động.

Qua hai cảnh này, hình ảnh người dân chài và cuộc sống làng chài hiện lên tấp nập, nhộn nhịp nhưng đầy ý nghĩa. Cuộc sống của họ gắn chặt với biển,  khát vọng chinh phục đại dương dường như ăn sâu trong tâm hồn của từng con người làng chài.

Soan-bai-Que-huong-cua-Te-Hanh23

Câu 2. Phân tích các câu thơ sau:

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.

Lối nói ẩn dụ và biện pháp so sánh ở những câu này có hiệu quả nghệ thuật  như thế nào?

Mỗi con thuyền ra khơi thì cánh buồm là điều không thể thiếu, cánh buồm ở đây lại được tác giả so sánh với mảnh hồn làng. Cánh buồm không chỉ là vật dụng vô tri vô giác mà nó như có tâm hồn, có sức mạnh. Cánh buồm như biểu tượng tượng trưng cho linh hồn của cả làng chài, đầy sức sống và tình cảm mạnh mẽ giương cao và lướt tới giữa sóng vàng biển bạc. Cánh buồm rướn cả thân trắng thâu góp vào gió như gợi lên khao khát về một cuộc sống ấm no đủ đầy, khao khát được hòa mình vào biển lớn, đóng góp sức mạnh cho đời.

Nếu như hai câu thơ trên đặc tả cảnh cánh buồm để thể hiện khí phách đoàn thuyền và làng chài khi ra khơi thì hai câu thơ “Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng – Cả thân hình nồng thở vị xa xăm” lại là hình ảnh những người dân chài sau khi đánh bắt trở về. Những con người mà cả thân hình họ đều toát lên vị biển, từ làn da đến hơi thở. Đây là những con người mang đậm dấu ấn quê hương và làng nghề.

Soan-bai-Que-huong-cua-Te-Hanh2

Câu 3. Hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với cảnh vật, cuộc sống và con người quê hương ông.

Tác giả đã dành tình cảm vô cùng sâu đậm đối với cảnh vật, cuộc sống và con người quê hương ông, điều đó được thể hiện qua khổ thơ cuối:

“Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,

Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!”

Tình yêu đối với quê hương đã khiến cho tác giả dù đi xa đã lâu nhưng luôn trăn trở, day dứt vì tưởng nhớ. Nhà thơ nhớ từ những điều nhỏ nhặt, gắn bó, bình dị nhất: màu nước, cá bạc, chiếc buồm, con thuyền và thậm chí là cả hương vị của biển. Nỗi nhớ ấy đã trở đi trở lại, khiến nhà thơ day dứt khiến cho nhà thơ cuối cùng phải bật thốt lên bằng lời.

Câu 4. Bài thơ có những đặc sắc nghệ thuật gì nổi bật? Theo em, bài thơ được viết theo phương thức miêu tả hay biểu cảm, tự sự hay trữ tình?

Bài thơ sử dụng rất nhiều bút pháp nghệ thuật: nhân hóa, so sánh, ẩn dụ nhưng nghệ thuật đặc sắc nhất có lẽ là sự sáng tạo các hình ảnh thơ. Phải có sự quan sát tinh tế, chi tiết và có sự cảm nhận rất sâu sắc thì tác giả mới miêu tả sắc sảo được từng hình ảnh thơ như vậy. Các hình ảnh trong bài hiện lên vừa phong phú, vừa chân thực lại bay bổng, lãng mạn khiến cho cả bài thơ như được thổi hồn đầy thi vị.

Bài thơ được viết dựa trên sự kết hợp của cả phương thức miêu tả và biểu cảm. Tất cả những yếu tố miêu tả trong bài là để làm nổi bật tính tự sự, trữ tình của bài. Sự kết hợp này đã khiến tác phẩm lột tả chân thực và đầy cảm xúc hơn cuộc sống và lao động của những người dân làng chài cùng những rung động trong tâm hồn của nhà thơ.

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục