Thu, 06 / 2018 4:35 pm | thuylinh

Đề bài: Soạn bài Ngắm trăng của Hồ Chí Minh

Bài làm

Câu 1. Đọc kĩ phần phiên âm, phần dịch nghĩa và phần giải nghĩa chữ Hán để hiểu chính xác từng câu trong bài thơ. Học thuộc bản dịch thơ và nhận xét về các câu thơ dịch.

Câu thơ thứ nhất: “Ngục trung vô tửu diệc vô hoa” dịch thơ “Trong tù không rượu cũng không hoa”. Câu thơ này dịch rất sát nghĩa với nguyên tác.

Câu thơ thứ 2: “Đối thử lương tiêu nại nhược hà?” dịch thơ “Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ”. Câu thơ này cũng tương tự, được tác giả Nam Trân dịch sát nghĩa.

Loading...

Câu thơ thứ 3: “Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt” dịch thơ “Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ”. Bản gốc có chữ “hướng” gợi ra hình ảnh con người đang ngoảnh đầu, hướng ra phía bên ngoài. Bản dịch lại chưa gợi lên được động tác và tư thế của con người. Chữ “minh nguyệt” nghĩa là trăng sáng, bản dịch cũng chưa làm nổi bật được điều này.

Câu thơ thứ 4: “Nguyệt tòng song khích khán thi gia” Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ. Câu thơ này cũng được dịch khá sát nghĩa.

Câu 2. Ở bài thơ này, Bác Hồ ngắm trăng trong hoàn cảnh như thế nào? Vì sao Bác lại nói đến cảnh “Trong tù không rượu cũng không hoa”? Qua hai câu đầu, em thấy Bác có tâm trạng ra sao trước cảnh trăng đẹp ngoài trời?

Nếu chưa tìm hiểu mà chỉ đọc qua tác phẩm, người đọc hẳn sẽ rất ngạc nhiên khi biết rằng bài thơ được tác giả sáng tác khi đang ở trong tù. Việc tác giả nói đến cảnh “trong tù không rượu cũng không hoa” đã cho thấy người tù không hề vướng bận, để ý gì đến việc mình đang ngồi tù. Tác giả vẫn như đang ngồi trong thư phòng của mình một đêm trăng đẹp, mong muốn có rượu và hoa để thưởng cảnh mà không hề vướng bận, bị thao túng bởi những khó khăn, gian nan về thể chất, hoàn cảnh mà mình đang phải chịu. Qua hai câu thơ đầu, có thể thấy người tù dù ở trong cảnh tù đày nhưng vẫn vô cùng ung dung tự tại, khoan khoái thưởng ngoạn cảnh đẹp ngoài trời.

Soan-bai-Ngam-trang-cua-Ho-Chi-Minh

Câu 3. Trong hai câu thơ cuối của bài thơ chữ Hán, sự sắp xếp vị trí các từ nhân (và thi gia), song, nguyệt (và minh nguyệt) có gì đáng chú ý? Sự sắp xếp như vậy và việc đặt hai câu dưới dạng đối nhau có hiệu quả nghệ thuật như thế nào?

Cấu trúc trong hai câu thơ cuối được sắp xếp từ chỉ người và từ chỉ trăng đặt ở đầu câu, ở giữa là từ chỉ nhà tù “Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt – Nguyệt tòng song khích khán thi gia”, “Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ – Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”. Cấu trúc này đã nhấn mạnh và làm nổi bật chủ thể người và trăng, sự thân thiết và gắn bó như những người bạn tâm giao giữa người tù và cảnh đẹp bên ngoài. Ngược lại cảnh tù đày là một vật cản nhưng lại không hề ngăn cách được hai người bạn tâm giao ấy trò chuyện cùng nhau.

Câu 4. Qua bài thơ, em thấy hình ảnh Bác Hồ hiện ra như thế nào?

Qua bài thơ, người đọc có thể thấy được hình ảnh Bác hiện ra vô cùng lạc quan, ung dung tự tại. Là một người chiến sỹ cách mạng đang chịu cảnh gông cùm nhưng Bác lại không chút mảy may để ý đến những khó khăn về vật chất vây quanh mình mà vẫn giữ một phong thái khoan khoái của thi nhân, một tâm hồn nghệ sỹ luôn rộng mở, thưởng ngoạn cảnh đẹp của thiên nhiên.

Câu 5. Nhà phê bình văn học Hoài Thanh nhận xét: “Thơ Bác đầy trăng”. Hãy chép lại những bào thơ Bác Hồ viết về trăng mà em biết (chú ý ghi rõ thời điểm sáng tác mỗi bài). Cuộc “ngắm trăng” trong bài Vọng nguyệt và hình ảnh trăng được thể hiện trong các bài thơ khác của Bác có gì đáng chú ý?

Trong những tác phẩm của Hồ Chí Minh, có rất nhiều bài thơ có hình ảnh “trăng”: “Trên trời trăng lướt giữa làn mây – Thu dạ”, “Trăng gió đêm thu gợn vẻ sầu – Trung thu”, “Rằm xuân lồng lộng trăng soi – Rằm tháng giêng”, “Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa – Cảnh khuya”.

Trăng trong mỗi bài thơ của Bác lại mang dáng vẻ, và ý nghĩa khác nhau, nhưng dù ở phương diện nào, trong vai trò nào thì ánh trăng cũng hiện lên vô cùng sống động, tươi đẹp và có linh hồn. Trong bài thơ Vọng nguyệt, trăng và thi nhân bị ngăn cách bởi lớp song cửa của nhà tù nhưng giữa họ vẫn có những cuộc trao đổi như những người tri kỉ, người bạn tâm giao. Đây cũng là điểm đặc biệt của bài thơ này so với những bài thơ khác có hình ảnh trăng của Bác.

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục