Sun, 06 / 2018 3:30 pm | thuylinh

Đề bài: Soạn bài Bến quê của Nguyễn Minh Châu

Bài làm

Câu 1. Nhân vật Nhĩ trong truyện ở vào hoàn cảnh như thế nào? Xây dựng tình huống ấy, tác giả nhằm thể hiện điều gì?

Nhân vật Nhĩ ở vào một hoàn cảnh vô cùng đặc biệt, éo le. Ông là người đã dành cả cuộc đời mình để đi khắp mọi nơi trên Trái Đất, là người đã từng đặt chân đến nhiều vùng đất khác nhau. Thế nhưng đến cuối đời, anh lại mắc một căn bệnh hiểm nghèo phải nằm liệt một chỗ. Căn bệnh ngặt nghèo khiến toàn thân anh bị liệt, cuộc sống giờ đây ngược lại với những tháng ngày rong ruổi, nó gắn chặt với chiếc giường anh nằm và mọi sinh hoạt của anh đều ở trên đó. Cũng chính vào những thời khắc này, anh mới có những phát hiện mới mẻ về cảnh vật xung quanh mình cùng những triết lí mà lúc sắp rời xa trần thế anh mới nhận ra.

Xây dựng được những tình huống ấy, tác giả nhằm thể hiện những quy luật của đời sống và những chiêm nghiệm về cuộc đời con người. Cuộc đời con người thường gặp những điều bất thường, nghịch lí, tất cả đều bất ngờ, vượt ra ngoài dự tính, ước muốn của con người. Giống như anh Nhĩ, phải đến cuối đời anh mới nhận ra vẻ đẹp của bãi bồi ngay bên kia sông cũng như vẻ đẹp của người vợ tảo tần, đảm đang, giàu tình yêu thương và đức hy sinh của mình.

Câu 2. Trong những ngày cuối cùng của cuộc đời mình, khi nằm trên giường bệnh, Nhĩ đã nhìn thấy những gì qua khung cửa sổ và anh khao khát điều gì? Vì sao Nhĩ lại có niềm khao khát ấy và điều đó có ý nghĩa gì?

Loading...

Những ngày cuối đời mình, khi nằm trên giường bệnh, Nhĩ nhìn thấy qua khung cửa sổ một không gian có chiều sâu, chiều rộng từ những cánh bằng lăng cuối mùa, ngôi làng ngay phía ngoài cửa sổ, con sông Hồng với màu đỏ nhạt đã vào thu, vòm trời và bãi bồi bên kia sông.

Cảm nhận được những vẻ đẹp tinh tế, giản dị, mộc mạc ấy Nhĩ có khao khát được một lần đặt chân sang bãi bồi bên kia sông. Đó cũng là một khao khát vô vọng, không thể thực hiện với giờ đây việc di chuyển đối với anh Nhĩ là một điều không thể. Ước muốn của anh Nhĩ cũng là sự thức tỉnh về những giá trị sâu sắc, vững bền, sâu xa mà đầy quen thuộc của cuộc sống. Khi còn trẻ, người ta thường theo đuổi những điều xa xôi mà đến khi quay lại mới biết mình đã bỏ lỡ quá nhiều thứ, những giá trị thân quen, quen thuộc quanh mình.

>>Xem thêm:

 

Soan-bai-Ben-que-cua-Nguyen-Minh-Chau2

 

Câu 3. Vì sao có thể nói ngòi bút miêu tả tâm lí của Nguyễn Minh Châu ở thiên truyện này rất tinh tế và thấm đượm tinh thần nhân đạo? Phân tích sự miêu tả tâm lí nhân vật Nhĩ để khẳng định nhận xét ấy.

Có thể nói ngòi bút miêu tả tâm lí của Nguyễn Minh Châu ở thiên truyện này rất tinh tế và thấm đượm tinh thần nhân đạo bởi vì tác giả đã đặt nhân vật Nhĩ trong một hoàn cảnh vô cùng đặc biệt. Chỉ đến khi cuối đời, sau khi đã tung hoành và từng đi khắp nơi trên thế giới, trở về và nằm liệt một chỗ Nhĩ mới phát hiện ra những vẻ đẹp bình dị quanh mình. Từ đây những chiêm nghiệm của anh là những chiêm nghiệm của cả một cuộc đời con người từng trải, có cái nhìn rất sâu sắc và mang tính triết lí. Đời sống nội tâm của anh diễn biến theo cái nhìn và sự quan sát rất tinh tế, chi tiết của anh. Diễn biến tâm trạng của người đàn ông này cũng được đặt dưới bối cảnh là hoàn cảnh vô cùng ngặt nghèo của anh. Khi cơ thể anh không còn hoạt động và tất cả chỉ còn tập trung vào suy nghĩ của anh. Những lúc này dường như suy nghĩ của anh lại trở nên rõ ràng, chín chắn hơn bao giờ hết. Những đúc kết của anh là từ cả một quá trình chiêm nghiệm, từng trải của một đời người.

Câu 4. Ở đoạn kết, tác giả đã tập trung miêu tả chân dung và cử chỉ của nhân vật Nhĩ với vẻ rất khác thường. Hãy giải thích ý nghĩ của các chi tiết ấy.

Ở đoạn kết truyện, tác giả đã tập trung miêu tả chân dung và cử chỉ của nhân vật Nhĩ với vẻ rất khác thường "Anh đang cố thu nhặt hết mọi chút sức lực cuối cùng còn sót lại để đu mình nhô người ra ngoài, giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát y như đang khẩn thiết ra hiệu cho một người nào đó”. Hành động này có anh Nhĩ có thể hiểu theo hai lớp nghĩa, lớp nghĩa thứ nhất là anh đang nôn nóng thúc giục cậu con trai của mình nhanh chóng sang bên kia bãi bồi kẻo lỡ mất chuyến đò duy nhất trong ngày. Nhưng cũng có thể hiểu đây là ý muốn thức tỉnh mọi người về những điều vòng vèo, chùng chình trong cuộc sống, hướng tới những giá trị đích thực vốn rất giản dị, gần gũi và bền vững.

Câu 5. Nhiều hình ảnh, chi tiết trong truyện này mang tính biểu tượng. Hãy tìm một số hình ảnh, chi tiết như vậy và nêu ý nghĩa biểu tượng của chúng.

(Gợi ý: hình ảnh bãi bồi bên kia sông, bờ sông bên này bị sụt lở, chi tiết anh con trai sa vào đám chơi phá cờ thế…)

Hình ảnh bãi bồi bên kia sông mang ý nghĩa biểu tượng là vẻ đẹp của đời sống bình dị, gần gũi, thân thuộc như một bãi bồi, một bến quê, một quê hương xứ sở.

Những bông hoa bằng lăng cuối mùa màu sắc như đậm hơn, tiếng những tảng đất lở ở bờ sông bên này đổ ụp vào trong giấc ngủ của Nhĩ lúc gần sáng là những chi tiết cho biết sự sống của nhân vật Nhĩ đã ở vào những ngày cuối cùng của cuộc đời.

Anh con trai của Nhĩ sa vào một đám chơi phá cờ thế trên là đường gợi ra chính những thói quen, suy nghĩ và cách sống mà nhân vật Nhĩ cùng mọi người đã từng mắc phải, đó là sự vòng vèo, chùng chình trong cuộc sống. Con người mải chạy theo những điều xa xôi vòng vèo mà quên mát những điều bình dị nhưng vô cùng giá trị ở quanh mình.

Câu 6. Truyện ngắn này chứa đựng những suy ngẫm, trải nghiệm của nhà văn về con người và cuộc đời. Tìm trong văn bản đoạn văn thể hiện tập trung chủ đề của truyện và nêu cảm nhận của em về đoạn văn.

Đoạn văn thể hiện tập trung chủ đề của truyện là đoạn văn diễn tả những suy nghĩ của Nhĩ khi thấy đứa con ham chơi cờ thế quên cả việc bố nhờ: "Không khéo rồi thằng con trai lại trễ mất chuyển đò trong ngày, Nhĩ nghĩ một cách buồn bã, con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái điều vòng vèo hoặc chùng chình, vả lại nó đã thấy có cái gì đáng hấp dần ở bên kia sông đâu? Họa chăng chỉ có anh đã từng trải, đã từng in gót chân khắp mọi chân trời xa lạ mới nhìn thấy hết sự giàu có lẫn mọi vẻ đẹp của một cái bãi bồi sông Hồng ngay bờ bên kia, cả trong những nét tiêu sơ, và cái điều riêng anh khám phá thấy giống như một niềm say mê pha lẫn với nỗi ân hận đầu đời, lời lẽ không bao giờ giải thích hết”.

Đoạn văn đã cho thấy những đúc kết, chiêm nghiệm của nhân vật Nhĩ về những điều mà con người thường trải qua trong cuộc đời, đó là những đúc kết, chiêm nghiệm đã được anh đúc rút từ cả một cuộc đời, trong những tháng ngày mà cả người anh chỉ còn bộ óc và tư duy để nằm một chỗ suy nghĩ. Đó là những điều mà anh hiểu ra sau những năm tháng từng trải, va vấp và rồi cuối cùng trở về. Vì vậy nó là những bài học sâu xa, thấm đượm tinh thần nhân đạo cùng những am hiểu của anh và của tác giả.

>>> XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục