Tue, 03 / 2018 4:13 pm | thuylinh

Đề bài: Phân Tích Tác Phẩm Độc Tiểu Thanh Kí Của Tác Giả Nguyễn Du

Bài làm

Có một nàng Tiểu Thanh của Trung Quốc cũng tài sắc như nàng Thúy Kiều, tuy nhiên số phận của nàng thì bạc bẽo và bạc mệnh hơn, nàng đã ra đi dù cho tài năng cùng đức hạnh là những tài sản đáng quý của thế gian. Đại thi hào Nguyễn Du trong một lần đến thăm viếng nàng đã thảo ra những vần thơ với tên gọi Độc tiểu thanh kí.

“Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư

Độc điếu song tiền nhất chỉ thư.

Chi phấn hữu thần liên tử hậu

Loading...

Văn chương vô mệnh lụy phần dư.

Cổ kim hận sự thiên nạn vấn

Phong vận kì oan ngã tự cư.

Bất tri tam bách dư niên hậu

Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như?

Dịch thơ tiếng Việt:

Tây Hồ cảnh đẹp hóa gò hoang

Thổn thức bên song mảnh giấy tàn

Son phấn có thần chôn vẫn hận

Văn chương không mệnh đốt còn vương.

Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi

Cái án phong lưu khách tự mang.

Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa

Người đời ai khóc Tố Như chăng?

Để hiểu về hai câu thơ đầu “Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư – Độc điếu song tiền nhất chỉ thư” người đọc trước hết nên nắm bắt rõ hơn về điển tích nàng Tiểu Thanh của thời nhà Minh, Trung Quốc tài sắc vẹn toàn. Nàng bị gả làm vợ lẽ cho một thương gia giàu có của tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc rồi bị vợ cả ghen ghét đẩy lên núi sống. Sau khi nàng chết đi, toàn bộ sách của nàng cũng bị đốt theo chỉ còn lại một số bài. Câu thơ trên chính vì vậy như lời tự sự của nhà thơ khi đứng trước thắng cảnh của Tây Hồ. Hồ Tây vốn là một trong những chốn tiên cảnh bồng lai của vùng đất Hàng Châu vốn được người xưa ca ngợi “trên có thiên đàng, dưới có Tô Hàng” (ý chỉ cảnh đẹp của Hàng Châu gắn với thiên đường) ấy vậy mà nay nhà tho lại nhìn thấy ở đó sự u uất như phảng phất một nỗi niềm oan ức. Cảnh vật dường như cũng đang để tang cho thân phận của người con gái xinh đẹp, tài năng nhưng lại bạc mệnh.

Vì thương tiếc cho số phận của một con người tài hoa nhưng bạc mệnh, nhà thơ đã đi thăm thú quanh nơi ở của Tiểu Thanh để rồi nhận ra rằng chỉ còn lại những bút tích đã tàn như để minh chứng cho một cuộc đời tài năng và bất hạnh. Phải chăng vì quá thương cho một số phận lâm li mà đến cảnh vật cũng phải thổn thức hay thực ra chính là tác giả đang khóc thương cho một người tài nhưng bạc mệnh.

Ở hai câu thơ tiếp theo, tác giả tiếp tục sử dụng bút pháp liệt kê những vật dụng gắn bó với nàng Tiểu Thanh “Chi phấn hữu thần liên tử hậu – Văn chương vô mệnh lụy phần dư”. Thấu hiểu nỗi đau và sự oan ức của người nữ chủ nhân, những vật dụng luôn đi cùng nàng cũng vương hận. Đến những đồ vật vô tri vô giác nhưng cũng hiểu và đau buồn cho chủ nhân. Nguyễn Du đã liệt kê hàng loạt những vật dụng gắn liền với Tiểu Thanh chứng tỏ nhà thơ phải vô cùng trân trọng và tiếc thương cho người con gái này. “Son phấn” ở đây đồng thời là hình ảnh hoán dụ cho cuộc đời của những người con gái hồng nhan bạc phận. Còn “văn chương” vốn là sản phẩm của con người thì nay dường như có linh hồn, có số mệnh và nó như đang kêu khóc cho số phận của chủ nhân. Phải rất trân trọng thì mới tìm đến và gợi lại những kỷ vật đi cùng nàng. Hay phải chăng giữa hai con người tài hoa ấy cùng có một sự tương đồng về tâm hồn dù cách nhau tới 300 năm.

4 câu thơ đầu, tác giả thiên về miêu tả cảnh vật còn ở những câu thơ sau nhà thơ lại tập trung vào tâm trạng của con người. “Cổ kim hận sự thiên nạn vấn – Phong vận kì oan ngã tự cư”. Người đã mất từ lâu thì dù oan khuất cũng chẳng biết hỏi ai đây. Thôi thì nỗi hận này thấu tận trời cao cũng chỉ có thể đem lên hỏi ông trời. Dường như cuộc đời của nàng Tiểu Thanh cũng ứng với câu nói “Chữ tài đi với chữ tai một vần”, những người tài quả thật thường hay gặp tai ương. Qua đây, người đọc cũng thấy được, Nguyễn Du luôn có cái nhìn đồng cảm sâu sắc đến những người phụ nữ hồng nhan bạc phận. Nàng Tiểu Thanh mất đi rồi, nỗi tủi hờn biết phải kêu với ai.

phan tich tac pham doc tieu thanh ki
Phân Tích Tác Phẩm Độc Tiểu Thanh Kí Của Tác Giả Nguyễn Du

Hai câu thơ cuối như một lời đúc kết sau chuyến viếng thăm của Nguyễn Du đối với nàng Tiểu Thanh “Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa – Người đời ai khóc Tố Như chăng?”. Câu thơ đột ngột chuyển đối tượng sang bản thân của tác giả. Đó là lời tự hỏi rằng sau khi tạ thế có ai còn nhớ đến mình. 300 năm sau khi nàng Tiểu Thanh chết một cái chết oan ức đã có Nguyễn Du đến và tiếc thương cho số phận của nàng. Nhưng còn thi nhân? 300 năm sau tác giả tự vấn liệu còn có ai nhớ đến mình và đến thăm mình nữa không đây, còn ai khóc thương cho một tâm hồn người thi sĩ?

Nguyễn Du là một con người vô cùng sâu sắc, “Độc tiểu thanh kí” chính là minh chứng cho điều đó, là một nhà thơ tài năng, một cây bút xuất sắc với tuyệt tác Truyện Kiều, thế nhưng Nguyễn Du cũng có một tâm hồn vô cùng đa sầu đa cảm, có những cái nhìn đầy tình thương mến giữa người với người, giữa những con người cùng cảnh. Nhưng có một điều nhà thơ đã không hề biết rằng, không những 300 năm mà mãi về sau Nguyễn Du cùng các tác phẩm của mình vẫn là con người, là kỉ vật đáng quý của nhân loại.

>> XEM THÊM: Nguyễn Du và Truyện Kiều

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục