Thu, 04 / 2018 4:30 pm | thuylinh

Đề bài: Phân Tích Nhân Vật Chí Phèo Trong Tác Phẩm Chí Phèo Lớp 11 của Nam Cao

Bài Làm

Nhắc đến nhà văn Nam Cao là không thể không nhắc đến tác phẩm Chí Phèo, đây không chỉ là tác phẩm xuất sắc nhất của ông mà còn là kiệt tác của văn học Việt Nam. Tác phẩm đã xây dựng thành công nhân vật Chí Phèo một nhân vật điển hình cho cuộc sống bị bần cùng hóa của người nông dân, cho sự tha hóa của con người khi rơi vào cảnh bị áp bức đến đường cùng.

Chí Phèo được Bá Kiến khắc họa và giới thiệu từ xuất thân nơi anh ra đời cho đến khi anh tự kết liễu cuộc đời mình. Cả cuộc đời của Chí Phèo có thể coi là một tấn bi kịch, bi kịch từ lúc bị tha hóa tới lúc dần thức tỉnh và bị tước quyền làm người. Không một ai biết Chí được sinh ra từ đâu, người ta chỉ nhắc lại Chí khi được người ta nhặt về: “trần truồng và xám ngắt trong một cái váy đụp để bên cạnh lò gạch bỏ không”. Chí được nuôi lớn bởi một người đàn bà góa mù cho đến khi bà mất, Chí lớn và đi làm thuê cho nhà Lý Kiến. Như vậy là Chí vẫn được nuôi lớn lên bằng tình yêu và sự đùm bọc của con người, Chí vẫn được lớn lên trong vòng tay của con người, trong sự chăm sóc của những người dân nghèo khổ.

Chí được nuôi dạy như vậy cộng thêm bản tính lương thiện vốn có nên Chí là một người hiền lành. Ngay cả khi làm thuê cho nhà Lý Kiến, Chí cũng thật thà chất phác, có cá tính và lòng tự trọng. Trước những dụ dỗ dâm đãng của bà Ba nhà Lý Kiến, Chí chỉ cảm thấy nhục chứ không hề thấy thích. Nhưng cũng chính từ đây, bi kịch của Chí bắt đầu, cơn ghen của Bá Kiến đã đẩy Chí vào tù. Một con người hiền lành, chất phác, một thanh niên trai tráng bị đẩy vào nhà tù một cách oan uổng, bị đối xử một cuộc sống tù thì người ta có thể thành cái gì chứ? Chính vì vậy, khi ra tù Chí trở thành một con người khác hẳn. Từ đây, Chí đã biến thành Chí Phèo: “Cái đầu thì trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất câng câng, hai mát gườm gườm trông gớm chết”. Chí trở về làng ra mắt bằng một hình tượng hoàn toàn mới, khác hoàn toàn so với chàng trai khi xưa.

Khi Chí Phèo tìm đến nhà Bá Kiến ăn vạ lần đầu, đó gần như là một sự căm ghét, một cách đến hỏi tội kẻ thù đã đẩy mình vào cuộc sống tù đày. Thế nhưng chỉ bằng vài lời nói ngon ngọt, vô cùng lọc lõi của Bá Kiến, Chí Phèo đang bặm trợn như một con hổ bỗng mềm yếu như một con cún nhỏ. Chí Phèo thậm chí có chút lâng lâng hãnh diện vì ra mình còn có họ hàng với Lý Cường.

Loading...

phan tich nhan vat chi pheo
Phân Tích Nhân Vật Chí Phèo Trong Tác Phẩm Chí Phèo Lớp 11

Cái cách mà Chí Phèo bị thu phục, bị tẩy não nó vô cùng đơn giản cũng vô cùng điệu nghệ, nó càng cho thấy sự xảo quyệt cùng khôn khéo của Bá Kiến. Rồi ở lần thứ hai khi Chí Phèo tìm đến nhà Bá Kiến, đây thực sự là một cuộc ăn vạ, cái giọng điệu, ngữ điệu và ý tứ trong mọi câu nói của Chí Phèo là của một kẻ chuyên đi ăn vạ. Sự lè nhè, lôi thôi xin đi tù của Chí Phèo vừa có phần tếu táo của một kẻ say rượu đi ăn vạ nhưng lại có một phần sự thực của cái xã hội bấy giờ: làm người dân tự do lương thiện không được nhưng vào nhà tù thực dân phong kiến thì lại hơn. Ở lần này, Bá Kiến lại thuyết phục được Chí Phèo, hắn biến Chí Phèo thực sự trở thành một tay sai cho mình. Cũng từ đây, Chí Phèo chính thức sa đọa, dần bị lưu manh hóa, trở thành một con quỷ đúng nghĩa của làng Vũ Đại: “Hắn ăn trong lúc say, ngủ trong lúc say, thức dậy hãy còn say, đập đầu, rạch mặt, chửi bới dọa nạt trong lúc say, uống rượu trong lúc say, để rồi say nữa, say vô tận”… “Hắn biết đâu hắn đã phá bao nhiêu cơ nghiệp, đập nát bao nhiêu cảnh yên vui, đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc, làm chảy máu và nước mắt của bao nhiêu người lương thiện”. Nào có ai dám nhìn thẳng vào mắt Chí Phèo, nào ai dám đi qua Chí Phèo, ai nhìn thấy Chí Phèo mà không nghĩ tránh đi cho xong chuyện, nhịn đi cho xong chuyện. Cứ thế Chí Phèo ngày càng bị đẩy ra xa khỏi xã hội loài người. Chí không còn trong một quần thể ấy nữa mà trở thành một cá thể tách rời, độc lập, cô độc.

Chỉ khi Chí Phèo say rượu, Chí gặp được thị Nở và được thị nấu cho bát cháo hành, mọi sự mới thay đổi. Bát cháo hành là một món ăn không thể đơn giản hơn, một điều không thể bình dị hơn được nữa thế nhưng lại có tác động vô cùng mạnh mẽ tới Chí, có thể nói bát cháo hành là căn nguyên làm thức tỉnh phần người trong Chí, thay đổi Chí Phèo cả về nhân hình và nhân tính. Sau khi ăn bát cháo hành, Chí chợt nhận ra và ao ước “có một gia đình nho nhỏ, chồng cuốc mướn cày thuê, vợ dệt vải,… nuôi lợn làm vốn liếng, khá giả thì mua dăm ba sào ruộng”. Chí nhận ra nhiều quy luật và triết lý của cuộc đời, đó cũng là những chiêm nghiệm sâu sắc về cả một cuộc sống và về thời đại. Chí Phèo nhận ra rằng mình không thể sống bằng nghề cướp bóc dọa nạt mãi được, rằng con người rồi sẽ sang đến cái dốc bên kia của cuộc đời. Rằng cuộc đời con người có thể thiếu cái này cái kia nhưng không thể thiếu đồng loại, không thể tách rời đồng loại. Đây cũng lại là cái bi kịch đau đớn nhất của những con người như Chí Phèo ấy là bị ra rìa xã hội, bị tất cả mọi người đẩy ra xa. Chí Phèo lúc này khát khao lương thiện, khát khao một cuộc sống bình dị, được làm lại cuộc đời, câu nói nhẹ nhàng của Chí Phèo đối với Thị Nở “Hay là mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui” như một lời tỏ tình chân phương nhất của một anh chàng nông phu với người con gái bình dị. Chí Phèo đã tỉnh sau một cơn say dài, Chí Phèo đã thức tỉnh từ một con quỷ dữ để quay trở lại làm người.

Thế nhưng không dừng lại ở đó, nếu chuyện đến đây là kết thúc, cuộc đời của Chí Phèo đã viên mãn, và câu chuyện đã không còn mang được những giá trị sâu sắc như vậy. Bởi sau đó, khi thị Nở về hỏi cô thị và bị người cô xỉa xói, mắng nhiếc và quay trở lại trút hết lên đầu Chí Phèo. Chí Phèo căm phẫn, lấy rượu uống và nghĩ rằng mình phải đi trả thù, phải đi giết thị Nở cùng người cô của thị. Thế nhưng ngoài miệng thì nói vậy mà bước chân của Chí Phèo lại là đi đến nhà Bá Kiến. Dường như càng say lại càng tỉnh, trong cơn say bất tận thì tâm hồn của Chí Phèo đã thức tỉnh. Chí hiểu được ai là người gây ra tấn bi kịch cho mình, ai là người đã đẩy Chí Phèo vào con đường lưu manh hóa, tước mất của Chí Phèo quyền được làm người. Trong thâm tân Chí đã hiểu rằng người mà mình cần trả thù là ai.

Đây cũng là lần thứ ba Chí đến nhà Bá Kiến, ở lần thứ 3 này, Chí Phèo không đến đã ăn vạ, để trả thù mà là để đòi lương thiện. Lương thiện ấy vốn là bản tính, là tài sản vốn có của Chí Phèo, vì những người như Bá Kiến, vì cái chế độ mà Bá Kiến là một đại diện đã khiến sự lương thiện bị chà đạp. “… Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất được hết những vết mảnh chai trên mặt này? Tao không thể là người lương thiện nữa. Biết không!…” Câu nói cuối cùng của Chí Phèo vừa như một lời hỏi tội lại như một lời đúc kết mà Chí đã phải dùng cả cuộc đời của mình để đánh đổi. Cái chết của Bá Kiến và Chí Phèo là một quy luật hiển nhiên của xã hội, của cuộc đời. Hai cái chết mà không một ai thương xót, chỉ có những lời xì xầm bàn tán, lời đàm đạo tre già măng mọc. Nhưng cái chết đó, Chí Phèo đã chết trên ngưỡng cửa để trở lại làm người. Chí đã chết trên một con đường đầy đúng đắn và dũng cảm.

Những diễn biến tâm trạng và hành động của Chí vô cùng phong phú và cũng rất logic. Phân tích được diễn biến tâm trạng ấy, nhà văn Nam Cao đã cho người đọc thấy cái thần của mình khi miêu tả những câu chuyện đầy cao trào, kịch tính của Chí Phèo bằng những ngôn từ và cách kể chuyện thấu tình đạt lý, không thể phù hợp hơn. Đây cũng là một trong những lý do khiến tác phẩm Chí Phèo trở thành một tượng đài bất hủ trong kho tàng văn học Việt Nam.

>> XEM THÊM: Phân Tích Nhân Vật Chí Phèo Bài Khác

>> XEM THÊM: Hình Ảnh Nước Mắt Của Nhân Vật Chí Phèo

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục