Sat, 06 / 2018 3:19 pm | thuylinh

Đề bài: Phân tích đoạn thơ mở đầu bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi “Sáng mát trong như sáng năm xưa … Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy”.

Bài làm

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài đã thành công trong rất nhiều lĩnh vực: tiểu thuyết, soạn kịch, âm nhạc nhưng đặc sắc nhất vẫn là trong lĩnh vực thơ. Thơ Nguyễn Đình Thi rất giản dị nhưng cũng rất trong sáng. Nó là sản phẩm của một tâm hồn đa cảm, sự rung động trước vẻ đẹp của non sông. Thơ Nguyễn Đình Thi hay viết về chủ đề đất nước, có nhà phê bình đã nhận xét: “Ông yêu đất nước vô cùng nhưng đất nước hiện lên trong thơ ông lại mang dáng vẻ nghèo nàn, lam lũ, cực nhọc. Cũng giống như ta yêu mẹ ta thì cần gì đợi đến lúc mẹ mặc sang trọng mới yêu mà ta ngày càng yêu mẹ hơn khi mẹ mặc trên mình chiếc áo vá”.

Bài thơ đất nước được sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Pháp, thể hiện suy ngẫm của tác giả về đất nước con người Việt Nam kiên cường bất khuất. Đoạn thơ mở đầu là hình ảnh  mùa thu Hà Nội trong quá khứ.

Đoạn thơ hồi tưởng lại mùa thu Hà Nội ngày giặc Pháp đến chiếm đóng với âm hưởng buồn khi nhớ về một quá khứ đau thương. Những hình ảnh mở đầu là hình ảnh mùa thu Hà Nội đẹp nét đẹp trong sáng: bầu trời mát, trong, gió thu nhẹ và thoảng trong không gian là hương cốm mới dìu dịu. Đây là nét riêng ở thủ đô của một đất nước nông nghiệp. Cách miêu tả “sáng chớm lạnh” tức là bầu trời miền Bắc mới vào thu: gió se se lạnh, một cảm giác rất dễ chịu nhưng lòng người lại không vui. 4 câu thơ sau được coi là những câu đẹp nhất của bài thơ với giọng điệu thơ khoan thai, trầm lắng phảng phất buồn, cái buồn của một cuộc chia li đau đớn. Hình ảnh những phố dài, đường phố rất vắng hiu quạnh có thể nhìn dọc nhìn xuyên suốt các dãy phố nên nó trở nên dài ra. Kết hợp với đảo ngữ “xao xác hơi may” đã diến tả đúng trạng thái, nỗi buồn trong lòng người ra đi. Bởi từ “xao xác” không chỉ tả gió tả cây mà còn gợi sự tiêu điều của phố phường và gợi sự xao xuyến của người đi.

Loading...

Phan-tich-doan-tho-mo-dau-bai-tho-Dat-nuoc-cua-Nguyen-Dinh-Thi2

Hình ảnh “người ra đi đầu không ngoảnh lại” là trạng thái tâm trạng dày vò, đau xót, nuối tiếc, một tâm trạng phức hợp của người đi, nếu ngoảnh lại có lẽ chàng trai sẽ không đi nổi vì nhìn phố phường tiêu điều càng buồn đau. Đây có lẽ là tâm trạng của những người lính cuối cùng rời khỏi thủ đô trước khi thủ đô rơi vào tay giặc.

Câu thơ cuối vẫn tả cảnh mùa thu đẹp với nắng thu tươi sáng đặc biệt là hình ảnh lá rơi đầy thềm đã làm xao xuyến lòng người. “Thơ thu mà tả lá rơi thì không có gì là mới mẻ, ta đã gặp trong thơ Lưu Trọng Lư (Em có nghe mùa thu – Lá thu rơi xào xạc), ta cũng gặp cái lá vàng đưa vèo trước gió trong thơ Nguyễn Khuyến rồi cái lá vàng đỏ như màu máu rơi rợp trời trong thơ Chế Lan Viên… nhưng ở đây có một nét gợi riêng: lá phủ đầy thềm có nghĩa là phố phường nhà cửa đã lâu không có người ở. Tả lá rơi mà người đọc thấy được cả một Hà Nội trong hoang tàn, ảm đạm khi quân thù đến chiếm đóng” – Vũ Quần Phương.

Nhịp điệu của câu thơ này cũng lạ với cách ngắt 2/2/3 bởi nó vừa diễn tả bước chân ngập ngừng của người ra đi nhưng đồng thời nó cũng diễn tả từng đợt từng đợt lá rơi chồng chất đầy thềm.

Tóm lại, đoạn thơ đầu bài thơ đất nước đã gợi lên hình ảnh của cả một Hà Nội những năm kháng chiến đầy xác xơ heo hút, ảm đạm thê lương. Qua đó, người đọc có thể thấy được bối cảnh thủ đô trong một giai đoạn lịch sử, thấy được những thương đau mà chiến tranh gây nên đồng thời cảm nhận rõ nét được tình cảm của những người lính, của chính tác giả dành cho quê hương của mình là vô cùng mãnh liệt, thiết tha ngay cả trong những thời khắc đất nước ta tiêu điều nhất.

>>>Xem thêm:

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục