Sat, 03 / 2018 5:37 pm | thuylinh

Đề bài: Phân Tích Diễn Biến Tâm Trạng Mị Trong Đêm Tình Mùa Xuân | Văn Mẫu

Bài Làm

Một trong những thành công của Tô Hoài trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ là nghệ thuật xây dựng nhân vật và tác giả đã xây dựng được hai kiểu nhân vật: nhân vật tâm trạng và nhân vật hành động. Nhân vật Mị được tác giả miêu tả diễn biến nội tâm rất sâu sắc hợp lí, để lại ấn tượng khó phai trong lòng người đọc. Một trong những đoạn văn miêu tả thành công nhất là đoạn tâm trạng, hành động của Mị trng đêm tình mùa xuân.

Trước hết, về không gian nghệ thuật, tác giả đã tái hiện không khí Tết ở cùng cao. Dưới ngòi bút đầy chất thơ của Tô Hoài thì khung cảnh cái Tết ở vùng cao rất hấp dẫn. Chính yếu tố này đã làm cái nền để hiện lên nhân vật Mị, một nhân vật Mị khác hẳn.

Không khí của ngày Tết đang dần tới với hình ảnh “những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ” rồi tiếng sáo rủ bạn yêu và lời của những bài dân ca dìu dặt… tất cả những yếu tố này đã tạo nên sức hấp dẫn cho khung cảnh cái Tết ở vùng cao.

Ở đoạn trên, tác giả đã miêu tả Mị “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”, rồi sống trong cái “ngục thất tinh thần” và cam chịu (Mị nghĩ rằng mình cứ chỉ ngồi trong cái lỗ vuông ấy mà trông ra, đến bao giờ chết thì thôi), ta cảm giác Mị đã đầu hàng số phận, không còn khát khao mơ ước gì nữa.

Loading...

Nhưng người đọc lại thật bất ngờ khi thấy có một cô Mị khác hẳn, tình yêu cuộc sống đã trỗi dậy và có hành động tháo cũi sổ lồng. Và nhà văn đã lí giải quá trình trình diễn biến tâm trạng ấy bằng các nhân tố tác động như sau:

Trước hết là bởi mùa xuân đẹp giờ đây khi nhà Pá Tra đi chơi hết cả còn trơ lại một mình thì cảm giác đầu tiên, rõ rệt của Mị là buồn, cô đơn, sự ý thức về nỗi bất hạnh của Mị. Trong khi đó ở ngoài trời thì không khí mùa xuân tràn tới, mùa xuân là mùa của sự sinh sôi, của vật hồi sinh cây cối đâm chồi nảy lộc.

Mặt khác, bức tranh xuân và những phong tục tập quán, những đám trẻ đợi tết để chơi quay, nô cười, trai gái tụ tập đánh pao, thổi kèn, nhảy… tất yếu sẽ tác động đến Mị, kéo Mị về với cuộc sống thực tại.

Không khí mùa xuân đã tác động đến tinh thần Mị, đánh thức những ý nghĩ trong tâm hồn của Mị.

Phan Tich Dien Bien Tam Trang Mi Trong Dem Tinh Mua Xuan
Phân Tích Diễn Biến Tâm Trạng Mị Trong Đêm Tình Mùa Xuân | Văn Mẫu

Tác động của rượu là nhân tố thứ hai. Mị lôi rượu ra uống,. mị uống ừng ực từng bát để say, để quên đi những bất hạnh của đời mình, quên đi những thực tại ê chề mà mình đang phải chấp nhận. Nào ngờ, men rượu đã đưa tâm hồn mị bồng bềnh trở về với quá khứ tươi đẹp, về với những ngày Tết mà Mị chưa rơi vào nhà thống lí Pá Tra này “ngày trước Mị thổi sáo giỏi. Mùa xuân này Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo. Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị”. Chính quá khứ tươi đẹp đó đã làm Mị tỉnh ngộ và thôi thúc Mị đi tới những cuộc chơi trong ngày Tết.

Tiếng sáo gọi bạn yêu: nhà văn đã miêu tả tiếng sáo rất kì diệu, nó bay lượn chờn vờn, lúc đầu “nó xa mãi ngoài đầu núi, sau đó nó lơ lửng ngay ngoài đường rồi nó chập chờn trước ngõ”. Rồi Mị cứ theo tiếng sáo ấy mà nhẩm lại những bài hát về tình yêu, về cuộc sống tự do của những chàng trai, những cô gái Mông. Có thể nói Mị gần như đã quên hết quá khứ của mình mà tâm hồn phơi phưới trở lại.

Sau đó Mị ở trong trạng thái tâm trạng bất bình: “Bao nhiều người có chồng rồi cũng đi chơi ngày Tết. Huống chi A Sử với Mị không có lòng mà vẫn phải ở với nhau” và nó nhen nhóm trong Mị ý thức phản kháng. Mị quyết định đi chơi xuân. Rồi Mị hành động chuẩn bị đi chơi: quấn lại tóc, lấy váy hoa, rút thêm cái áo… nhưng đúng lúc ấy thì A Sử về, nó dập tắt khát vọng tự do vừa bùng lên trong lòng Mị, nó trói mị vào cột nhà như trói một con vật, trói xong nó thản nhiên “thắt nột cái thắt lưng xanh ra ngoài áo rồi A Sử tắt đèn, đi ra, khép cửa buồng lại”.

Tố Hữu cũng rất kì diệu khi miêu tả Mị trong trạng thái thân thể bị giam cầm mà tâm hồn vẫn rất tự do, vẫn bay bổng đi theo tiếng sáo gọi bạn, theo những cuộc chơi. Qua những đoạn văn này, người đọc cảm nhận khát vọng sống ở Mị chưa hết bị giập tắt mà nó cứ âm ỉ cháy để rồi chờ đợi những cơ hội vùng lên khác. Nhưng suốt đêm Mị phải sống trong trạng thái lúc mê lúc tỉnh. Có lúc Mị lo lắng mình đã chết (Mị cựa quậy, xem mình còn sống hay chết). Ở đây Tố Hữu rất thành công trong việc miêu tả nội tâm nhân vật. Nhà văn đã dùng phép biện chứng tâm hồn để giúp người đọc hiểu được hai thái cực đối lập trong một con người qua đó phát hiện khát vọng sống của nhân vật để ca ngợi: Mị lo lắng, Mị sợ mình chết nghĩa là tâm hồn Mị vẫn hướng tới sự sống.

Nhà giáo Đỗ Kim Hồi đã nhận xét: “Ở đoạn này, Tố Hữu miêu tả Mị giống như cây hoa ban, hoa đào Tây Bắc trước lúc vào xuân. Nhìn bề ngoài thì có vẻ khẳng khiu, khô gầy như đã chết nhưng trong đó nhựa sống vẫn còn chỉ đợi một chút gió xuân là nó lại bùng lên”.

Miêu tả sự vùng lên của Mị nhà văn đã đạt được dụng ý nghệ thuât: ca ngợi tình yêu cuộc sống trong lòng những con người, người con gái ở các dân tộc thiểu số, bất chấp hiện thực đày đọa lúc nào cũng hướng tới tự do, hướng tới ngày mai. Đây cũng là giá trị nhân đạo mà tác phẩm đã thể hiện.

>> XEM THÊM: Phân tích tác phẩm Vợ chồng A Phủ

>> XEM THÊM: Phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục