Wed, 06 / 2018 6:26 pm | thuylinh

Đề bài: Phân tích bộ mặt của giai cấp thống trị thông qua nhân vật Bá Kiến trong Chí Phèo

Bài làm

Trong những tác phẩm của mình Nam Cao rất ít khi xây dựng các nhân vật phản diện nhưng một khi đã xây dựng thì nhân vật ấy phải là một điển hình văn học. Bá Kiến là nhân vật như vậy. Qua Bá Kiến, người đọc có thể thấy được toàn bộ sự xấu xa, tàn bạo quỷ quyệt của giai cấp thống trị lúc ấy.

Miêu tả nhân vật Bá Kiến về ngoại hình, trước hết là tiếng cười Tào Tháo “người ta bảo cụ hơn đời cũng bởi tiếng cười” (nói đến Tào Tháo là người đọc nghĩ ngay đến bản chất gian hùng, xảo quyệt). Tiếp đó là tiếng quát rất sang mà Bá Kiến hay sử dụng để thử thần kinh của người ta. Bao giờ cụ cũng dùng nó để mở đầu cho cuộc giao tiếp. Tiếng quát ấy cũng thể hiện uy quyền vị thế của Bá Kiến ở làng Vũ Đại này. Đối lập với tiếng quát lại là cái giọng “ngọt như mía lùi” của hắn, khi cần thiết Bá Kiến lại sử dụng giọng nói này. Chính cái giọng nói ấy lại là cái bẫy chết người mà Bá Kiến sử dụng để sai khiến, điều khiển những thằng đầu bò (mật ngọt chết ruồi).

Về nội tâm, nhân vật Bá Kiến được xây dựng theo thủ pháp gậy ông đập lưng ông. Nhà văn rất thành công khi miêu tả nội tâm thông qua ý nghĩ của chính nhân vật này. Như vậy, nhân vật này thật hơn, sinh động hơn, khách quan hơn.

Loading...

Cách ứng xử của Bá Kiến với người dân cũng vô cùng khéo léo, xảo quyệt. Với kinh nghiệm của bốn đời làm tổng lí, Bá Kiến đã trở thành con mọt già trong nghề đục khoét dân lành. Hắn có đầy đủ các thủ đoạn “mềm nắn rắn buông”, “cụ mà định bóp thằng nào thì thằng ấy phải lè lưỡi ra, lẽ lưỡi cho đến khi nào cống nạp cụ mới thôi”. Thủ đoạn của Bá Kiến là “ngấm ngầm đẩy người ta xuống sông nhưng lại ra mặt vớt lên để nó đền ơn”.

Bá Kiến đã hình thành một chính sách cai trị rất rõ ràng. Trị không lợi thì cụ dùng “bám thằng có tóc không ai bám thằng trọc đầu”, “dùng thằng đầu bò để trị thằng đầu bò”. Khi cần thiết cụ chỉ cần vứt ra mấy hào là cụ có thể xúi chúng đi sinh sự để mình có cớ mà kiếm chác.

Phan-tich-bo-mat-cua-giai-cap-thong-tri-thong-qua-nhan-vat-Ba-Kien-trong-Chi-Pheo

Bá Kiến còn chia ra từng loại người để có những chính sách cai trị phù hợp “những thằng vợ đẹp con đàn là chúa nhịn nhục và nhát sợ” (với những thằng này chủ yếu là doạ nạt, quát tháo), “những thằng tứ cố vô thân, dây với chúng nó là chỉ có dại” (với loại này bao giờ Bá Kiến cũng xử nhũn nhặn hoặc tìm cách thu phục).

Đoạn văn miêu tả cách xử lí của Bá Kiến khi Chí Phèo đến ăn vạ đã cho ta thấy được sự xảo quyệt không ngoan, cách ứng xử hợp lí của con cáo già Bá Kiến (quát vợ, dịu dàng giải tán đám đông để có cơ hội cô lập Chí Phèo, vỗ về, an ủi nhận họ hàng với Chí, mời vào nhà đãi cơm rượu). Những hành động này của Bá Kiến giống như đã được lập trình. Điều ấy càng khẳng định chứng tỏ Bá Kiến già đời trọng nghề cai trị. Ngoài ra ta còn thấy Bá Kiến là kẻ rất nhem nhuốc về nhân cách, rất ghen tuông nhưng lại háo sắc ghen với vợ nhưng lại rất sợ vợ. Mặc dù có đến bốn người vợ những một khi có cơ hội hắn vẫn không bỏ qua (trong mối quan hệ với vợ Binh Chức).

Cách ứng xử của Bá Kiến với những kẻ cùng giai cấp thống trị thì sao? Bá Kiến tin lời của ông thầy địa lí: làng Vũ Đại có cái thể đất quần ngư tranh thực. Vì vậy Bá Kiến đã thực hiện chính sách 2 mặt với những kẻ cùng giai cấp. Bề ngoài thì tỏ vẻ rất thân thiện nhưng bên trong lại ngấm ngầm hại nhau, chờ cơ hội để cho nhau ăn bùn. Trước sự chèn ép của Đội Tảo, Bát Tùng, Bá Kiến đành ngậm bồ hòn làm ngọt nhưng khi có cơ hội sẵn sàng ra tay sát hại: việc Bá Kiến xúi Chí Phèo đi đòi nợ là mong có án mạng xảy ra. Khi thấy Chí Phèo chiến thắng trở về Bá Kiến như mở cờ trong bụng vì từ nay mình đã mạnh hơn đối thủ.

Bá Kiến đã hội tụ đầy đủ sự xấu xa của giai cấp thống trị tàn bạo, tìm mọi cách để đục khoét dân lành. Luôn luôn hãnh tiến, không chỉ đè đầu cưỡi cổ người dân mà còn tìm cách ăn trên trên ngồi trốc, trèo lên đầu lên cổ những kẻ cùng giai cấp. Đây là con người vô cùng lừa lọc, xảo quyệt, vô cùng thâm độc.

Qua nhân vật này, một lần nữa Nam Cao đã phơi này bộ mặt thối nát của giai cấp phong kiến đồng thời chỉ rõ sự nguy hiểm của chúng để mọi người phải tìm cách lật đổ chúng.

>>>Xem thêm:

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục