Sat, 03 / 2018 4:07 pm | thuylinh

Đề bài: Phân Tích Bài Thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương Lớp 11 Của Phan Bội Châu

Bài Làm

Trước chủ tịch Hồ Chí Minh có hai nhà yêu nước vĩ đại cũng đã sáng lập ra những phong trào yêu nước và giải phóng dân tộc lấy được lòng dân, làm dậy lên khí thế cách mạng. Hai nhà yêu nước ấy, một là Phan Châu Trinh và một là Phan Bội Châu, người nổi tiếng với những phong trào như: Duy Tân hội và phong trào Đông Du. Năm 1904 khi tiễn những thanh niên Việt Nam yêu nước lên đường sang Nhật học tập, nhà thơ đã viết lên bài thơ “Lưu biệt khi xuất dương”. Đây cũng chính là một tác phẩm văn học tiêu biểu trong sự nghiệp thơ cách mạng của ông.

Mở đầu bài thơ, Phan Bội Châu viết:

 “Sinh vi nam tử yếu hi kì

Khẳng hứa càn khôn tự chuyển di”

Loading...

Dịch thơ:

“Làm trai phải lạ ở trên đời

Há để càn khôn tự chuyển dời”

Bài thơ Lưu biệt khi xuất dương được viết bằng chữ Hán theo thể thơ thất ngôn bát cú đường luật với các cấu trúc thông thường đề, thực, luận, kết. Hai câu thơ nói nên chí làm trai trong trời đất sinh ra là phận nam nhi là phải mang những trọng trách và hoài bão về một sự nghiệp có ích cho đất nước, cho dân tộc. Chí khí ấy, tư tưởng ấy đã ăn sâu trong tiềm thức của mỗi người trai đất Việt và đặt trong bối cảnh khi đất nước đang chịu những hà khắc, đau thương của ách thống trị của thực dân Pháp lại càng trở nên mạnh mẽ hơn. Trời đất không tự chuyển di mà phải do bàn tay của con người thay đổi. Nếu cứ ở yên một chỗ mà mong thiên hạ thái bình thì đó là điều không thể. Hai câu thơ muốn nói đến ý nghĩa của việc những người trai ra đi là để thay đổi càn khôn, giành lại thiên hạ thái bình, một đất nước yên bình về cho nhân dân.

Ở hai câu thơ tiếp theo, tác giả viết:

 “Ư bách niên trung tu hữu ngã,

Khởi thiên tải hậu cánh vô thùy”

Dịch thơ:

(Trong khoảng trăm năm cần có tớ

Sau này muôn thuở há không ai ?)

Trăm năm là một khoảng thời gian định lượng. Còn quãng thời gian sau này là vô biên. Nếu không đứng lên đi tìm con đường giải phóng dân tộc, chẳng lẽ còn chờ đến thời điểm nào. Việc có giải phóng được đất nước hay không, nhờ rất nhiều vào những người tiên phong đi đầu và những người ấy là những người dám xông pha và cần phải có những lộ trình bài bản, được học tập chi tiết ở nước ngoài để đem kiến thức đó về cống hiến cho giang sơn, đất nước.

Phan Tich Bai Tho Luu Biet Khi Xuat Duong
Phân Tích Bài Thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương Lớp 11 Của Phan Bội Châu

 “Non sông đã chết, sống thêm nhục,

Hiền thánh còn đâu, học cũng hoài”.

(Non sông đã chết sống thêm nhục,

Hiền thánh còn đâu học cũng hoài).

Hai câu thơ như hai vế đối một bên là non sông gấm vóc to lớn vĩ đại, là cái bao phủ, cái toàn diện còn một bên là con người nhỏ bé nhưng làm nên đất nước ấy. Nếu con người sống mà để đất nước rơi vào tay thực dân, trở thành một thuộc địa để chúng khai thác, cướp bóc thì những con người sống trên mảnh đất đó chỉ càng thêm nhục nhã. Cái nhục nhã của dòng máu con cháu lạc hồng mà không làm gì được cho đất nước, ngồi nhìn giang sơn rơi vào tay giặc, nhìn họ áp bức bóc lột đồng bào.

Hai câu thơ cũng có ý như đi học mà không có người thầy giỏi, không có người định hướng sách thánh hiền, lễ nghĩa tri thức vậy thì việc học sẽ chẳng bao giờ nên. Vế đối giữa non sông với hiền thánh, giữa sống và học như càng nhấn mạnh tầm quan trọng của những con người đề cao việc học, việc học rất quan trọng góp phần làm hồi sinh cái giang sơn đã bị thực dân áp bức này. Như vậy những chàng trai lên đường đi học tập tại đất nước Nhật Bản xa xôi cũng chính là những nhân tố, những mầm non sẽ đem lại tương lai khác cho đất nước. Nếu không học tập về tìm đường giải phóng dân tộc vậy thì tất cả cũng chỉ là hoài phí.

“Nguyện trục đường phong Đông hải khứ

Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi”.

(Muốn vượt bể Đông theo cánh gió,

Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.)

Hai câu thơ cuối thể hiện rõ nhất cái ý chí và hoài bão của người trai. Hoài bão ấy được người người ủng hộ, được những con mắt và tấm lòng ở đất liền dõi theo. “Muôn trùng sóng bạc” phải chăng là những sức mạnh đến từ cả dân tộc, từ cả những hoài bão chung, chí hướng chung của tất cả những đất nước, những con người đang phải chịu thân phận xiềng xích.

Bài thơ Lưu biệt khi xuất dương không chỉ là lời động viên của nhà chí sỹ cách mạng Phan Bội Châu với những người thanh niên xa xứ ra nước ngoài học tập mà qua đó còn phản ánh tình trạng non sông đất nước đã đến lúc phải tìm đường thay đổi, đó là việc nước mất thì nhà tan. Con người phải ra đi để tìm cách giải phóng dân tộc. Bên cạnh đó bài thơ cũng cho thấy chí khí của những người cách mạng dù trong thời cuộc nào cũng vẫn vững vàng, quả cảm và một lòng hy sinh cho dân tộc.

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục