Sun, 12 / 2017 5:58 pm | admin

Đề bài: Phân Tích Bài Thơ Lai Tân Của Hồ Chí Minh | Tài Liệu Văn Mẫu

Bài Làm

I – Kiến thức trọng tâm

Lai tân chính là bức tranh hiện thức về bọn quan lại Lai Tân lúc bây giờ đầy thối nát. Đồng thời, qua bài thơ chúng ta cũng dễ dàng thấy được thái độ của tác giả.

Bức tranh hiện thực: được thể hiện qua con người và sự việc. Có 3 người gắn bó với sự việc đó là Ban trưởng ngày ngày đánh bạc; cảnh trưởng ban ăn tiền của phạm nhân và việc ban trưởng đốt đèn làm việc (Ngụ ý thực chất là hút thuốc phiện). Để ta thấy được bức tranh hiện thực thối nát.

Thái độ của tác giả: Trong một cách phản ánh giọng văn có vẻ khách quan nhưng thể thiện thái độ của tác giả đầy châm biếm, đả kích chế độ nhà tù nói rieng và chế độ nói chung là lúc bấy giờ.

Loading...

Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ Lai Tân với 3 câu đầu là tác giả thiên về biện pháp tự sự khi kể người và kể việc, Câu cuối tác giả dùng biện pháp trào phúng.

Bút pháp tự sự kể về người và gợi việc (3 câu đầu)

Nghệ thuật châm biếm, đả kích hiện thực lúc bấy giờ (câu cuối). Tronng tương quan với 3 câu đầu tạo nên sự hợp lý lẫn mau thuấn. Nó hợp lý bởi chuyện đánh bạc, ăn đút lót,… nó vẫn thế nên tác giả gọi là “y cựu”. Nhưng sự bất hợp lý chính là giả dùng cách nói mỉa mai “thái bình”. Cách nói của tác giả không phải đao to búa lớn mà vẫn nhẹ nhàng. Vì vật “thái bình” được xem là nhãn tự của bài thơ.

Phân tích bài thơ Lai Tân của Hồ Chí Minh

II – Phân tích

  • Khái quát tập thơ và bài thơ:

Tập thơ: Nhật ký trong tù là một tập nhật ký đồng thời cũng là một tập thơ mang tính chất hướng nội, vừa mang tính chất hướng ngoại. Nên nhìn chung nhiều bài thơ trong tập thơ Nhật Ký Trong Tù gồm 2 loại:

Những bài thơ hướn nội (một tập nhật ký tâm sự và thường dùng bút pháp trữ tình. Qua những bài thơ này ta thấy được bức tranh chân dung tự hoạ của Chủ tịch Hồ Chí Minh ( Mộ, Tảo giải,…)

Những bài thơ hướng ngoạiL Một thứ nhật ký thế sự, tác giả thường dùng bút pháp châm biếm đả kích đẻ tái hiện xã hội lúc bấy giờ và thể hiện thái độ của lên án, phê phán của tác giả trước chế độ nhà tù lúc bấy giờ.

  • Bài thơ:

Thời điểm sán tác: được sáng tác trong thời gian 4 tháng đầu tiên Bác bị giam cầm trong nhà tù Tưởng Giới Thạch “14 trăng tê tái gông cùm” (Tố Hữu) (Bác bị giam 13 tháng).

4 tháng đầu bác bị rơi vào hoàn cảnh khổ cực, Bác đã ghi lại những sự kiện tai nghe mắt thấy.

Qu bài thơ Lai Tân người đọc thấy được thái độ và hiện thực xã hội lúc bấy giờ. Một ngòi bút châm biếm hết sức sắc xảo.

1. Ba câu thơ đầu

Khái quát nội dung: Bức tranh hiện thực vè bọn quna lại ở nhà thủ Lai Tân và bút pháp tự sự.

a) Ba câu thơ có tính chất liệt kê, thuật lại kể lại sự việc mà tác giả đã tai nghe, mắt thấy.

Câu thơ gợi lên những hoạt động phổ biến của xã hội lúc bấy giờ, tác giả chọn ra ba con người với 2 sực việc tiêu biểu nhất: Ban trưởng đánh bạc; Cảnh trưởng tham tiền của phạm nhân; Hoạt trưởng đót đèn để hút thuốc phiện. Tác gia đã liệt kê nhữn con người, sự việc với tính chất tiêu biêu nhất cho cái đời sống, chế độc của Lai Tân lúc bây giờ.

Ta thấy toát lên bức tranh hiện thực xã hội, chế độ nhà tù đồng thời thấy được thái độ của tác giả. Sự thối nát, sự vô trách nhiệm của bọn quan lạu lúc giờ. Sự thối nát, vô trách nhiệm ấy đã đến mức độ vô liêm sỉ bởi lý do: Vào thời điểm sáng tác của nó năm 1942 – Trung Quốc đã bị phát xít Nhật đô hộ bọn quan lại trong nhà tù này không nghĩ đến hoàn cảnh trong nước, cuộc sống của người dân. Đán nhẽ là quan lại phải có trách nhiệm thì ở đất nước lúc ấy bọn đại diện cho cơ quan pháp luật của nhà nước vẫ dửng dưng, bình chân như vại.

Qua lời văn khác quan ấy ta lại thấy được thái độ của tác giả: Lời văn hết sức khách quan, không bộc lộ một cách trực tiếp nhưng ta vẫn thấy qua cách dùng từ của tác giả “thiên thiên đổ”, “tham thôn”(tham ăn), “biện công sự” (bàn bạc việc công),… một thái độ phê phán lên án cùng với sự đả kích, châm biếm tạo điều kiệnđể dẫn đến câu thơ kết.

2. Câu thơ kết

Lời nhận xét mang tính kết luận làm nổi bật lên sức mạnh châm biếm đả kích.

Trong tương quan với ba câu thơ đầu thid dây là cách hết sức bất ngờ, đột ngột bởi” Ba câu đầu gợi tình trạng bọn quan lại thối nát, chúng ta chờ đợi sự lên án một cách đanh thép, mạnh mẽ trực diện tình trạn xã hội quan lại thối nát lúc bấy giờ. Nhưng ở đây thì tác gải hạ xuống một câu thơ, một lời nhận xét cso vẻ rất khách quan, rất dửng dưng “Trời đất  Lai Tân vẫn thái bình”

Tác dụng châm biếm, đả kích bất ngờ này bằng câu kết bất ngờ vừa tạo nên sự thống nhất, nhưng ở trong mạch ngầm của nó tạo nên sự mâu thuẫn mang tính chất trào phúng. Sự thống nhất hợp lý mang tình trạng bọn quan lại thối nát ở Lai Tân không phải là chuyện bất thường mà là bình thường; không phải xã hội Trung Quốc thời loạn phát xít Nhật xâm lược xã hội Trung Quốc mới đại loạn, phép nước kỷ cương đảo lộn. Mà hành động đánh bạc, ăn tiền đút lót,… là “chuyện ngày thường ở huyện”. Lai Tân lúc bấy giờlaf nghệ thuật nên Lai Tân y cựu.

Tạo nên môi trường trào phúng: Phát hiện những mâu thuẫn mang tính trào phóng để làm đối tượng, muâ thuẫn thêm đáng cười. Mâu thuẫn tạo tiếng cười trào phùng: Thái bình chỉ là hình thức bên ngoài nhưng bản chất của hành động bên trong là tha hoá, đảo lộn và làm loạn, đại loạn bên trong trong.

Hai chữ “thái bình” được xem là nhãn tự của Lai Tân chắc chắn không phải là điều các nhà nghiên cứu mang đến làm “cái bánh vẽ”. Trong thơ Tứ tuyệt hay thơ nói chúng chung thì người ta gọi là nhãn tự “thi nhãn”; 2 chữ thái bình chính là nhãn tự khi tác giả sử dụng cách nói ngược nghĩa sử dụng một cách nhẹ nhàng.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng: Hai chữ “thái bình” mà cân nặng bằn tổng số những chữ khác của bài thơ. Nhà thơ Hoàng Trung Thông nhận xét “Một chữ thái bình mà xâu táo lại bao nhiêu việc làm trên vốn là muôn thuở của xã hội Trung Quốc, của giai cấp thống trị. Chỉ một chữ ấy mà xé toang tất cả sự thái bình, dối trá nhưng thực sự là đại loạn từ bên trong”.

Nhật ký trong tù là một tác phẩm có giá trị về nhiều mặt với nhiều biện pháp khác nhau bài thơ Tai Tân được viết bằn biện pháp trào phúng, có sử dụng biện pháp tự sự để làm nên sức mạnh châm biếm, đả kích. Nếu bài Chiều tối nghiêng về biện pháp trữ tình, nghiêng về tâm sự phản ánh tinh thần của Chủ tịch Hồ Chí Minh thì bài thơ Lai Tân nghiêng về thế sự có sự đả kích, châm biếm sâu sắc.

>> XEM THÊM: Tài Liệu Văn

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục