Fri, 08 / 2018 4:50 pm | thuylinh

Đề bài: Cảm nhận về bi kịch bị tha hóa của Trương Ba (Hồn Trương Ba, da hàng thịt – Lưu Quang Vũ), từ đó liên hệ với bi kịch bị tha hóa của nhân vật Chí Phèo (Chí Phèo – Nam Cao) để thấy được những nét riêng của các nhà văn trong việc khám phá thân phận con người trong xã hội.

Bài làm

Trong văn học Việt Nam, có rất nhiều tác phẩm nói về sự tha hóa của con người với những cách thức và hoàn cảnh khác nhau. Có thể kể đến như sự tha hóa của nhân vật Trương Ba trong vở kịch Hồn Trương Ba – da hàng thịt hay sự tha hóa của Chí Phèo trong truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nam Cao.

Sự tha hóa của Trương Ba là sự tha hóa do thể xác gây nên. Nguyên nhân sâu xa của sự việc này là do Trương Ba bị Nam Tào gạch tên nhầm và phải chết oan, để sửa sai cho lỗi lầm của mình, Trương Ba đã được cho hoán đổi linh hồn nhập vào thể xác của hàng thịt. Thế nhưng đây cũng là lúc mà bi kịch của Trương Ba bắt đầu bởi thể xác bắt đầu thao túng, sai khiến linh hồn. Trương Ba trở nên dung tục, thô lỗ hơn. Ông ăn nhiều hơn, nói năng, hành xử lỗ mãng hơn. Trước đây Trương Ba vốn là một người đàn ông điềm đạm, nho nhã lại rất thông minh. Ông có thú vui đánh cờ và nước cờ ông đánh chỉ có Đế Thích mới có thể giải được. Trương Ba cũng là người rất thương yêu vợ con, là tấm gương về đạo đức, nhân cách trong nhà, được con cháu kính trọng, thương yêu. Thế nhưng từ khi sống trong thân xác hàng thịt, ông ăn uống phàm phu hơn, nói chuyện cũng thô thiển cục mịch hơn. Lối hành xử thì có phần thiếu nho nhã. Xác hàng thịt dần lất át hồn Trương Ba, khi cãi nhau Trương Ba bị xác hàng thịt vặn hỏi về việc sống nhờ trong thân xác của mình. Chính vì vậy Trương Ba dần dần đuối lí và có nguy cơ bị xác hàng thịt lấn át. Đây chính là sự tha hóa do thể xác gây ra, bắt đầu là từ thể xác dần dần những lời ăn tiếng nói và hành động của Trương Ba đều bị thao túng. Sự tha hóa này khiến cho Trương Ba bị vợ con xa lánh, ghê sợ và cuối cùng ông phải tìm đến Đế Thích, xin được chết chứ không chấp nhận sống nhờ ở đậu trong thân xác của người khác.

Cảm nhận về bi kịch bị tha hóa của Trương Ba

Loading...

Bi kịch của Trương Ba là do sự làm ăn tắc trách của Nam Tào Bắc Đẩu, do việc sửa sai lại càng thêm sai của họ khiến Trương Ba phải sống trong xác hàng thịt. Người ta không thể sống trong một đằng, ngoài một nẻo cũng như không thể sống mà không có sự thống nhất giữa linh hồn và thể xác. Cũng chính vì lí do đó mà Trương Ba phải sống trong sự dằn vặt về nội tâm và chịu sự xa lánh của người thân trong nhà.

Bi kịch của Trương Ba khác với bi kịch tha hóa của Chí Phèo. Chí Phèo tha hóa là do bị đổ oan, bị tống vào tù một cách oan nghiệt. Chí Phèo bị nhà tù thực dân nhào nặn. Rõ ràng anh là một người nông dân hiền lành lương thiện, chăm lo làm ăn, có nhân cách và tự trọng, ấy thế mà anh vẫn bị tầng lớp địa chủ, cường hào mà đại diện là Bá Kiến hại oan khiên rồi phải vào tù. Chính lí do này cùng với sự từ chối của cộng đồng đã khiến anh tha hóa. Sự tha hóa của Chí Phèo là xuất phát từ chính bản thân anh nhưng do những nguyên nhân và tác động bên ngoài gây nên. Anh trở thành một con quỷ dữ chuyên đi đòi nợ thuê, chuyên cướp bóc dọa nạt để kiếm miếng ăn và chuyên rạch mặt ăn vạ. Chí Phèo càng cố gắng gần gũi loài người, càng cố gắng hòa nhập cộng đồng thì càng bị mọi người xa lánh, đẩy đi. Chính vì vậy anh cứ trượt dài trên con đường tội lỗi của anh. Chính anh là nạn nhân nhưng cũng chính anh lại tự làm mình lún sâu trên con đường tha hóa ấy cho đến khi anh tìm đến cái chết để được trở lại làm người.

Không thể nói bi kịch tha hóa của ai bất hạnh hơn, đau khổ hơn. Chỉ có thể thấy được rằng sự tha hóa, dù là của Trương Ba hay Chí Phèo thì đều có những nguyên nhân sâu xa, đều do hoàn cảnh mà biến họ từ những người hiền lành lương thiện trở thành những con người xấu xa hơn. Qua những bi kịch này, tác giả đã khái quát lên giá trị hiện thực cùng giá trị nhân đạo của tác phẩm. Với Lưu Quang Vũ thì thông điệp của Hồn Trương Ba – da hàng thịt chính là việc con người phải sống hòa hợp, thống nhất là chính mình chứ không thể sống trong một đằng ngoài một nẻo. Với Nam Cao thì ông phê phán xã hội thối nát đương thời và bênh vực những số phận nông dân bất hạnh trong xã hội xưa. Nhưng dù ở phương diện nào thì cả hai nhà văn đều có tiếng nói chung bênh vực những con người hiền lành, lương thiện và nhân hậu.

>>> XEM THÊM :

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục