Sat, 12 / 2017 11:50 am | admin

(Văn mẫu lớp 12) – Cảm nhận của em về đoạn thơ “Mình đi, có nhớ những ngày…Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa”. (Bài làm văn của bạn Nguyên Minh Hoa được 9 điểm).

Đề Bài: Cảm Nhận Đoạn 3 Bài Thơ Việt Bắc  của Tố Hữu

Bài Làm

Sinh ra trong lòng dân tộc, tắm trong dòng sữa ngọt của bầu sữa dân tộc nên sự trưởng thành của Tố Hữu từ trong các sáng tác của mình luôn mang hồn cốt dân tộc. Chính vì thế tính dân tộc là một màu sắc đậm đà, một nét đặc sắc tiêu biểu cho hồn thơ Tố Hữu. “Việt Bắc” là bài thơ tiêu biểu như thế. Mười hai dòng thơ sau của Việt Bắc giúp ta cảm nhận rõ hơn về vẻ đẹp của tính dân tộc trong thơ của ông:

“Mình đi, có nhớ những ngày
Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về có nhớ chiến khu
Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai
Mình về, rừng núi nhớ ai
Trám bùi để rụng, măng mai để già
Mình đi, có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son
Mình về, có nhớ núi non
Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh
Mình đi, mình có nhớ mình
Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa…”
(Trích “Việt Bắc” – Tố Hữu)

 Vẫn là lối xưng hô quen thuộc như trong đoạn thơ đó. Mình – ta  như tình yêu đôi lứa trong ca dao dân gian,Tố Hữu đã  lý giải cho mối quan hệ gắn bó giữa cán bộ kháng chiến với nhân dân Việt Bắc bằng một giọng điệu ngọt ngào tha thiết. Mười hai câu thơ cấu tứ tạo thành 6 câu hỏi của tiếng lòng da diết.

Nhớ VB nhớ những kỷ niệm gian khổ khó khăn trong kháng chiến giữa ta và mình chia sẻ. Cùng vất vả trong cảnh mưa nguồn lũ ngập đầy suối, mây mù bao phủ rừng núi. Đồng thời nó cũng là những hình ảnh tượng trưng cho những ngày gian khổ khó khăn thử thách trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp.

Loading...

Mình đi có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ những mây cùng mù.

Nhớ những ngày ấy “giặc đến giặc lùng”, biết bao gia khổ. Để bảo vệ tổ chức cách mạng khi còn non trẻ, cán bộ và nhân dân Việt Bắc phải rút vào rừng sâu chịu cảnh “ăn tuyết nằm sương”, “nếm mật nằm gai” chờ thời cơ. Thời tiết khắc nghiệt, dữ dội “mưa nguồn suối lũ”; lạnh lẽo với những “mây cùng mù”. Tất cả đều là những hình ảnh tả thực về sự khắc nghiệt của thời tiết Việt Bắc nhưng còn là những ẩn dụ nghệ thuật nói đến những tháng ngày gian nan vất vả của cán bộ và nhân dân Việt Bắc mà suốt đời họ không thể nào quên.

Nhớ miếng cơm chấm muối những ngày đầu gian nan của cách mạng nhưng càng khó khăn gian khổ tình mình với ta càng bền chặt càng nung nấu tâm can một mối thù nặng vai. Mối thù ấy nó còn luôn nhắc nhở, nuôi dưỡng ý chí chiến đấu để giành lại tự do hoà bình cho nhân dân.

Mình về có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối mối thù nặng vai

 Ngày ấy nghèo đói, trang thiết bị cho bộ đội còn thô sơ, lương thực thì lại càng hạn chế. Nhắc đến “miếng cơm chấm muối”ai mà không quặn lòng đau đớn. Nhưng họ tạm thời quên đi những khó khăn ấy bởi họ đang phải gánh vác một nhiệm vụ nặng nề, to lớn. Mối thù giặc Pháp đang đè nặng lên đôi vai dân tộc. Ai cũng sẵn sàng quên đi cái riêng, cái cá nhân để hòa vào cái chung, cái cộng đồng rộng lớn để quyết đánh và quyết thắng.

Hai câu thơ như một lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời rất đỗi tự hào, “mình và ta” đã cùng sát cánh bên nhau, cùng nhau tiêu diệt kẻ thù chung, giành lại độc lập tự do và đem đến cho nhân dân cuộc sống hạnh phúc,ấm no. Nghệ thuật tiểu đối kết hợp với cách ngắt nhịp 2/2/2 – 4/4 đều đặn khiến cho câu thơ trở nên nhịp nhàng, tha thiết.

Mình về rừng núi nhớ ai

Trám bùi để rụng, măng mai để già.

Người ở lại đã tự bày tỏ những cảm xúc rất chân thật của nỗi lòng bằng biện pháp nghệ thuật ẩn dụ lấy hình ảnh thiên nhiên núi rừng Việt Bắc: "rừng núi", "trám bùi", "măng già", "lau xám hắt hiu". Rừng núi nhớ hay đồng bào Việt Bắc nhớ. Nghệ thuật hoán dụ kết hợp với nhân cách hóa, Tố Hữu đã diễn tả sinh động tấm lòng của đồng bào Việt Bắc đối với Cách mạng. Và khi “ai” đó đi rồi thì “trám bùi để rụng, măng mai để già”. Nếu hiểu về những năm tháng gian khổ nơi chiến khu Việt Bắc không ai lạ với trám và măng. Chúng đều là lương thực chủ yếu của bộ đội ta khi còn ở Việt Bắc. Nay người đi rồi, trám để rụng, măng để già không người thu hái. Hóa ra không chỉ có con người nhớ nhung mà đến thiên nhiên cũng cảm thấy cô dơn trống vắng. Thiên nhiên như cũng nặng tình, nặng nghĩa với con người.

Ngoài hình ảnh cách thì 2 câu thơ còn có sự kết hợp với đại từ phiếm chỉ "ai" khiến cho tình cảm sâu kín trong nỗi lòng của người ở lại được giãi bày tự nhiên mà còn gợi lên những liên tưởng sâu sắc.Đại từ phiếm chỉ ai mơ hồ nhưng cũng thật xác định. “Rừng núi” – Người dân Việt Bắc có thể nhớ ai  ngoài người cán bộ kháng chiến về xuôi. Câu thơ  tô đậm cảm giác cô đơn, trống vắng của kẻ ở khi phải chia xa. Sự "hắt hiu" lẻ loi trốn vắng của thiên nhiên cảnh vật và cũng là tâm trạng cảnh ngộ của người ở lại. Với thủ pháp quen thuộc của bút pháp trữ tình nhà thơ đã thể hiện sinh động và đầy chân thật bức tranh tâm trạng.

Mình đi có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám đậm đà lòng son

Những ngôi nhà lá đơn sơ, mộc mạc, nghèo khổ trong dáng vẻ “hắt hiu lau xám” một nỗi buồn hiu quạnh. Khung cảnh Việt Bắc hoang vu, vắng lặng và cuộc sống nghèo nàn “hắt hiu lau xám” là thế nhưng con người nghèo vật chất nhưng giàu tình ấy luôn có một lòng thủy chung sâu sắc.  Họ là những con người bình dị, thầm lặng hi sinh và cống hiến cho cách mạng. Chính họ chứ chẳng phải ai khác là những người luôn gắn bó với cách mạng từ những ngày đầu kháng chiến: “Mình về, còn nhớ núi non/ Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh”.

Kỷ niệm sâu sắc về thời kỳ gian khó khi Việt Bắc trở thành cái nôi của cách mạng là căn cứ địa quan trọng của Việt Minh. Điều đó càng cho thấy vẻ đẹp phẩm chất dân tộc của ngưới ở lại –người dân Việt Bắc. Cuối cùng, ta cảm nhận được hình ảnh của dân tộc hòa cùng khat khao thủy chung, mười lăm năm gắng bó với Việt Bắc đã trở thành một phần máu xương của mỗi người qua câu thơ. Hình ảnh thơ được đặt trong thế tương phản kết hợp với nghệ thuật hoán dụ, nhà thơ đã tô đậm tấm lòng của nhân dân Việt Bắc- những con người đã góp phần làm nên Điện Biên “Lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu.

Tiễn người về sau chiến thắng và chính trên cái nền của sự chiến thắng đó, đã làm cho nỗi buồn nhớ trở nên trong sáng. Nếu Việt Bắc vẫn “một dạ khăng khăng đợi thuyền”, thì các các cán bộ kháng chiến về xuôi có còn nhớ những kỷ niệm của một thời kháng chiến:

Mình về còn nhớ núi non

Nhớ khi kháng Nhật thuở còn Việt Minh

Câu thơ như nhắc nhở người đi hãy nhớ về núi rừng Việt Bắc nơi căn cứ địa kháng chiến cùng với hai sự kiện lịch sử: “Khi kháng Nhật thuở còn Việt Minh”. Năm 1940 khi Nhật vào xâm lược nước ta. Núi non Việt Bắc bắt đầu vào cuộc chiến đấu. Năm 1941  Việt Nam độc lập đồng minh (còn gọi là Việt Minh) được thành lập. Đây là phong trào lớn mạnh đã tạo thành một mặt trận vũ trang góp phần làm nên chiến thắng của Cách mạng tháng Tám và tiền đề cho những thắng lợi kháng Pháp sau này.

Mình đi mình lại nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa

Chỉ với hai câu thơ mà gửi gắm biết bao tình cảm. Một câu thơ sáu chữ có đến ba từ “mình” quyện hoà vào nhau nghe sao thật tha thiết và chân thành. Từ “mình” thứ nhất và thứ hai chỉ người cán bộ về xuôi, còn từ “mình” thứ ba nếu hiểu theo nghĩa rộng, “mình” là Việt Bắc, đại từ nhân xưng ngôi thứ hai, thì câu thơ mang hàm ý: Cán bộ về xuôi, có còn nhớ đến nhân dân Việt Bắc, nhớ đến người ở lại không ? Thay “Ta” bằng “mình” để chỉ người Việt Bắc là Tố Hữu muốn nhấn mạnh: “Ta” và “Mình” đã hòa vào nhau.

 

 

cảm nhận đoạn 3 bài thơ việt bắc

Dù kẻ ở hay người đi đều cùng một tâm trạng buồn nhớ nếu nhìn từ góc độ nghĩa hẹp, “mình” chính là cán bộ về xuôi – đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất – khiến cho câu thơ được hiểu theo nghĩa: Cán bộ về xuôi, có còn nhớ chính mình – nhớ những năm tháng chiến đấu gian khổ vì lí tưởng cao đẹp,vì độc lập tự do của dân tộc hay không? Cách hiểu thứ hai này, người ở lại đã đặt ra một vấn đề có tính thời sự, sợ rằng mọi người sẽ ngủ quên trên chiến thắng, quên đi quá khứ hào hùng của mình, thậm chí sẽ phản bội lại lí tưởng cao đẹp của bản thân. Nhà thơ Tố Hữu đã hình dung trước được diễn biến tâm lý của con người sau chiến thắng, đây quả là câu thơ mang tính  trừu tượng và triết lý sâu sắc.

Đoạn thơ được khép lạ bằng hình ảnh : Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa. Cây đa Tân Trào gợi nhắc sự kiện lịch sử ngày 22.12.1944 đồng chí Võ Nguyên Giáp làm lễ xuất quân cho đội VN tuyên truyền giải phóng quân (sau này là Quân Đội Nhân Dân Việt Nam); Mái đình Hồng Thái gợi nhắc những cuộc họp quan trọng mang tầm chiến lược đi đến sự thắng lợi của Cách Mạng.

Tố Hữu lồng hai địa danh lịch sử vào trong câu thơ nhằm nhấn mạnh câu hỏi của người ở lại, đồng thời còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng: Không biết rằng cán bộ về xuôi có còn nhớ rằng  chính là cái nôi của CM, là nguồn nuôi dưỡng Cách Mạng hay không ? Và liệu rằng cán bộ về xuôi có còn thủy chung, gắn bó với Việt Bắc như xưa không hay là đã thay lòng đổi dạ Khơi dậy một quá vãng đầy kỷ niệm : cay đắng ngọt bùi, gian nan vất vả, người ở lại muốn khẳng định với người ra đi một điều : Nét đẹp cao quý của Việt Bắc chính là ở chỗ nghèo cực mà chân tình rộng mở, sắt son thuỷ chung với cách mạng, người cũng vậy mà thiên nhiên cũng vậy.

Đoạn thơ vẫn được diễn tả bằng thể thơ lục bát truyền thống cách sử dụng đại từ mình không có sự phân biệt giữa mình với ta trong đoạn thơ tước mà nó còn được hoà quyện trong một mình duy nhất. Các câu thơ trong bài thơ dường như có một hình thức chung câu hoỉ tu từ "có nhớ không?". Có thể nói đó là mối quan tâm hàng đầu cảu người ở lại, chính điều đó khiến nó trở thành điểm nhấn của mỗi câu thơ, ý thơ. Những câu thơ như vậy có tác động gợi nhớ trong lòng người ra đi đồng thời nó còn là tình cảm sâu sắc trừ tình của người ở lại.

Nhưng cũng mình trong câu thơ 6 chữ có sự kết hợp đan xen giữa 2 từ "đi" – "về" có ý nghĩa chuyển phương hướng cùng nhau khiến cho cụm từ "mình đi" – "mình về" mang ý nghĩa ngoài ý nghĩa cụ thể chỉ sự việc còn có ý nghĩa "mình" sẽ có ngày trở về sau này người cán bộ về xuôi chắc chắ sẽ trở lại Việt Bắc.

Và cũng chỉ với 12 câu thơ Tố Hữu đã đưa ta vào thế giới của hoài niệm và kỉ niệm, vào một thế giới êm ái,ngọt ngào, du dương của tình nghĩa Cách Mạng. Cái hay nhất trong khổ thơ chính là Tó Hữu đã sử dụng rất khéo léo hai cụm từ đối lập “mình đi – mình về”. Thông thường, đi và về là chỉ hai hướng trái ngược nhau, nhưng ở trong khổ thơ này thì “mình đi – mình về” đều chỉ một hướng là về xuôi, về Hà Nội.

Với lối điệp cấu trúc kết hợp nhịp thơ 2/2/2 – 4/4 , khiến cho âm điệu thơ trở nên nhịp nhàng, cân xứng giống như nhịp chao của võng đong đưa, rất phù hợp vối phong cách thơ trữ tình – chính trị của Tố Hữu.Thêm vào đó là một loạt câu hỏi tu từ kết hợp với điệp từ “nhớ” gợi cho ta cảm nhận được những cung bậc, những sắc thái khác nhau trong tâm trạng của người ở lại

Đoạn thơ là một phần trong khúc hát tâm tình của đồng báo Việt Bắc, đối với những cán bộ về xuôi. Đoạn thơ được tác giả sử dụng một loạt nhữn hình ảnh sáng tạo, ngôn ngữ ngọt ngào tha thiết của tác giả cùng biện pháp nghệ thuật ẩn dụ đa nghĩa và đoạn thơ có tác dụng gợi mở tâm trạng và khơi nguồn cảm hứng trong khúc hát ân tình của người ra đi ở đoạn sau.

>>>XEM THÊM: 

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục