Fri, 07 / 2018 3:59 pm | thuylinh

Đề bài: Bình giảng hai khổ thơ đầu bài thơ Tràng giang

Bài làm

Mặc dù cũng là một trong những tác giả tiêu biểu của phong trào thơ mới và là người bạn rất thân với Xuân Diệu nhưng thơ Huy Cận khác hẳn với thơ Xuân Diệu bởi cái nỗi buồn muôn thuở và cái sầu trăm ngả mà ta bắt gặp ở rất nhiều các bài thơ trong tập thơ “Lửa thiêng”.

Tràng giang là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước cách mạng tháng 8. Và nỗi buồn vắng cô đơn trống trải được thể hiện ngay trong khổ thơ đầu bài thơ.

Ở khổ thơ đầu tiên, câu thơ đầu tả cảnh mà gợi tình: nhìn những lớp sóng trên sóng cứ trùng trùng vô tận mà nỗi  buồn trong lòng nhà thơ cũng từng đợt, từng đợt dâng trào miên man không dứt (buồn điệp điệp).

Loading...

Trong thơ cổ hình ảnh con thuyền thường dùng để biểu tượng cho cuộc sống trôi nổi, gian khổ bấp bênh. Nhưng ở bài thơ này con thuyền, dòng nước gợi sự chia lìa thuyền thì về, nước ở lại, nỗi sầu trào dâng muôn mối tơ hồng. Hơn nữa hình ảnh con thuyền buông xuôi; mặc cho dòng nước đưa đẩy, thuyền và nước chỉ song song chứ không có sự gắn bó, giao hòa càng khiến cho người đọc cảm thấy trống vắng cô đơn ngay trong cõi lòng tác giả.

Đặc biệt là hình ảnh rất gợi cảm ở câu thơ cuối khổ “Củi một cành khô lạc mấy dòng”. Miêu tả cành củi mà người đọc lại liên tưởng đến kiếp người nhỏ nhoi, bơ vơ, lạc loài trôi nổi giữa dòng đời vô định.

 

Binh-giang-hai-kho-tho-dau-bai-tho-Trang-giang2

“Củi” gợi sự mục nát vô giá trị càng khiến ta liên tưởng tới những con người dưới đáy của xã hội. Về nghệ thuật câu thơ sử dụng thủ pháp đối “một cành – mấy dòng” càng gợi sự lênh đênh dập vùi nhỏ bé của kiếp người giữa vũ trụ bao la. Nghệ thuật đảo ngữ và cách ngắt nhịp đặc biệt 1/3/3 càng góp phần gợi lên sự nhỏ nhoi cô đơn. Tóm lại cả khổ thơ ăm ắp một nỗi buồn, những hình ảnh thơ chỉ gợi sự chia lìa trống vắng chứ không hi vọng một sự sum họp. Đây chính là cảm xúc chủ đạo của thơ Huy Cận lúc bấy giờ.

Ở khổ thơ thứ hai, trước hết ta lại bắt gặp những hình ảnh về những cồn cát đã nhỏ nhoi lại rất thưa thớt trong không gian vắng lặng, quạnh quẽ mà cả ngọn gió cũng gợi nét buồn cô đơn. Câu thơ thứ hai “đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều” có hai cách hiểu nhưng cách hiểu thứ nhất: vẳng lên đâu đây âm thanh của tiếng chợ chiều đã vãn khiến người đọc cảm nhận cái âm thanh ấy từ cõi xa thẳm nào vọng tới hoặc nó vọng lên từ tâm tưởng từ ao ước của nhà thơ. Nó xa vời mờ ảo hư vô, càng gợi lên sự trống vắng đến tột độ (câu thơ sử dụng thủ pháp tương phản: lấy động tả tĩnh, càng góp phần gợi sự im lìm, vắng vẻ, đìu hiu).

Hai câu thơ cuối, không gian được mở ra nhiều chiều với những hình ảnh nắng xuống trời lên, sông dài trời rộng, bến vắng. Hình như không gian càng mở ra thì nỗi buồn trong lòng thi nhân cũng lan tỏa đến vô cùng vô tận. Về mặt nghệ thuật, cách ngắt nhịp đều đều trong hai câu thơ những hình ảnh rời rạc, thậm chí sử dụng dấu phẩy để tách rời. Kết hợp với việc miêu tả chuyển động ngược hướng càng gợi sự rời rạc chia lìa và không bao giờ có sự sum vầy.

Cách kết hợp từ “sâu – chót vót” không chỉ diễn tả sự thăm thẳm khôn cùng của vũ trụ mà còn gợi lên cảm giác chới với rợn người của con người khi đối mặt với thiên nhiên bao la.

Tràng giang là bài thơ nổi tiếng của Huy Cận cũng là kiệt tác của thơ mới. Qua hai khổ thơ đầu tác giả cũng bộc lộ sự cô đơn lạc loài của con người thiếu quê hương. Đoạn thơ cuốn hút người đọc bởi bút pháp vừa cổ kính vừa hiện đại kết hợp với cách sử dụng  từ ngữ, hình ảnh rất gợi cảm mà qua đó ta cũng hiểu được nỗi buồn thời đại của cả một thế hệ trí thức thời Pháp thuộc.

 >>> XEM THÊM :

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục